Shën Naumi, shenjtori mbi kodër (VIDEO)

<p>Vetëm shtatë kilometër nga Pogradeci, manastiri i Shën Naumit është një prej atraksioneve kryesore turistike në Maqedoninë e Veriut. Manastiri ndodhet në fshatin Ljubanishtë dhe ndërthur bukurinë e natyrës me trashëgiminë fetare.&nbsp;&nbsp;</p> <p>Nuk mund të thuash se ke parë Maqedoninë nëse nuk ke ardhur njëherë në Shën Naum, të thotë cilido që punon apo shërben në kompleksin buzë Ohrit.</p> <p>Themeluesi i manastirit është shkrimtari dhe mësuesi mesjetar Naum, i cili jetoi midis viteve 835-910 pas Krishtit. Ai ishte një nga shtatë nxënësit e vëllezërve të shenjtë të Selanikut, Kirili dhe Metodi, shpikës të shkrimeve glagolitike dhe cirilike. Naumi ishte murg në vitin 893, kur u emërua peshkop dhe së bashku me Shën Klementin themeluan&nbsp; Shkollën Letrare të Ohrit me 3500 nxënës.</p> <p> </p> <p><a href="https://www.fibank.al/individe/depozita-dhe-investime/depozita/depozita-e-hapur" target="_blank"><img alt height="100" src="https://www.mcntv.al/sites/default/files/fbank31.gif" style="float:left" typeof="foaf:Image" width="600"></a></p> <p> </p> <p>Manastiri kushtuar kryeengjëjve të shenjtë Gabriel dhe Mihail u ndërtua në vitin 905. Ai do të shkatërrohej midis shekujve 11 dhe 13, për t’u rindërtuar në shekullin e 16-të si struktura bizantine që ruhet edhe sot.</p> <p>Shenjtori Naum, i njohur për shumë mrekulli në të gjallë të tij, e ktheu manastirin në kodër në vendin e shenjtë që është edhe sot. Banorë të zonave përreth, pavarësisht gjuhës që flisnin, i drejtoheshin atij me besimin se do të gjenin shpresë e shërim. Manastiri më pas krijoi lidhje të ngushta me Voskopojën, e cila për shkak të pranisë së shtypshkronjës së parë në Ballkanin Osman, u kthye në një qendër jetëshkurtër, por kryesore, e kulturës ortodokse.</p> <p>Shën Naumi i Ohrit vdiq në vitin 910 dhe u varros brenda manastirit. Mitet dhe legjendat thonë se po t’i afrohesh arkivolit të gurtë, mund të dëgjosh edhe sot rrahjet e zemrës së tij. Ndërsa guidat turistike thonë se është uji i Liqenit të Ohrit që përplaset me formacionin shkëmbor poshtë.</p> <p>Kisha e Kryeengjëjve të Shenjtë, e cila është pjesa qendrore e kompleksit, i është nënshtruar disa herë restaurimit.&nbsp;</p> <p>Afresket dhe muralet brenda kishës mbajnë firmën e një ikonografi të njohur shqiptar të mesjetës.</p> <p>Terpo Zografi ishte njëri prej nipërve të dy vëllezërve Zoografi, ndjekës të shkollës së David Selenicës. Dora e tij dallohet në kishat e zonës së Korçës, në mënyrë të veçantë në Voskopojë.</p> <p>Një element tjetër karakteristik i kishës është ikonostasi me gdhendje të artë, i bërë në vitin 1714. Edhe këtu është dora e një mjeshtri shqiptar, i cili ka realizuar pothuajse të gjitha ikonat e lëvizshme të bazilikave kryesore të Voskopojës si dhe shumë të tjerave në zonat përreth.</p> <p>Manastiri i shenjtorit Naum do të shërbente si pikë referimi për banorët e zonave rreth liqenit të Ohrit deri në vitin 1925, kur mbreti Zog ia dhuroi atë dhe tokën rreth tij Jugosllavisë së asaj kohe. Izolimi i Shqipërisë komuniste i dha fund ndërveprimit të dy popujve fqinj, që komunikonin në të dyja gjuhët, bënin tregti e martesa dhe festonin së bashku. Prej më shumë se tre dekadash, ajo traditë është rikthyer dhe në fshatin sivëlla të Tushemishtit, vetëm 4 kilometra larg tij, mund të flasësh shqip apo maqedonisht e të kuptohesh pa problem.</p> <p>Dhe pasi ke vizituar kompleksin ku natyra, religjioni dhe arti kishtar nga duart e mjeshtreve shqiptarë shkrihen bukur, do të largohesh duke marrë me vete bekimin e shenjtorit që fle mbi kodër.</p> <p>&nbsp;</p> <iframe width="560" height="315" src="https://www.youtube.com/embed/WENnSoRvWtE?si=VfHzAT0KgW2PSwSp" title="YouTube video player" frameborder="0" allow="accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share" referrerpolicy="strict-origin-when-cross-origin" allowfullscreen></iframe>