22 vite nga nënshkrimi i marrëveshjes së Ohrit

Sot, mbushen 22 vite nga nënshkrimi i Marrëveshjes së Ohrit, marrëveshje kjo e cila i dha fund konfliktit të armatosur i cili u zhvillua mes shqiptarëve dhe forcave të sigurisë së shtetit maqedonas, në vitin 2001.

Kjo marrëveshje e cila u asistua nga bashkësia ndërkombëtare, është nënshkruar mbi pesë parimet themelore, të cilat konfirmuan shoqërinë shumëtnike maqedonase dhe ku u sanksionua se shqiptarët janë etni shtetformuese.

Marrëveshja Kornizë e Ohrit u nënshkrua më 13 gusht 2001 në rezidencën presidenciale në Vodno në Shkup nga presidenti i atëhershëm i shtetit Boris Trajkovski, kryeministri i atëhershëm dhe lideri i VMRO-DPMNE-së, Ljubço Georgievski, lideri e atëhershëm i LSDM-së, Branko Cërvenkovski, i PPD-së, Imer Imeri dhe PDSH-ja, Arben Xhaferi. Nënshkrimin e marrëveshjes e kanë vënë edhe përfaqësuesit special të BE-së dhe SHBA-së, François Léotard dhe James Perdue. Në bisedimet që filluan në korrik në Shkup dhe më pas vazhduan në Ohër, u konsultuan disa këshilltarë dhe ekspertë.

Komisioni për marrëdhënie ndërmjet komuniteteve sot do të mbajë seancë zyrtare për të shënuar 20 vjetorin e nënshkrimit të Marrëveshjes Kornizë të Ohrit.

Më shumë se 130 ligje, ndryshime ligjore dhe plotësime janë miratuar në vitet e kaluara që nga zbatimi i Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, nga të cilat pjesa më e madhe – 59 janë ligje për mosdiskriminim dhe përfaqësim të drejtë, 40 janë në sferën e identitetit. kulturës, edukimit dhe decentralizimit të pushtetit.

Për zbatimin e suksesshëm të marrëveshjes, u krijua Sekretariati për Zbatimin e Marrëveshjes Kornizë të Ohrit, i cili në vitin 2019 u transformua në Ministrinë e
Sistemit Politik dhe Marrëdhënieve Ndërkomunitetesh.

Në parimet bazë të dokumentit thuhet se “përdorimi i dhunës për arritjen e qëllimeve politike refuzohet plotësisht dhe pa kushte”. – Vetëm zgjidhjet paqësore politike mund të garantojnë të ardhmen e qëndrueshme dhe demokratike të Maqedonisë së Veriut. Sovraniteti dhe integriteti territorial i Maqedonisë dhe karakteri unitar i shtetit janë të pacenueshëm dhe duhet të ruhen. Nuk ka zgjidhje territoriale për çështjet etnike. Karakteri multietnik i shoqërisë maqedonase duhet të ruhet dhe të pasqyrohet në jetën publike. Një shtet modern demokratik, në rrjedhën e natyrshme të zhvillimit dhe maturimit të tij, duhet të sigurojë vazhdimisht që Kushtetuta e tij të plotësojë plotësisht nevojat e të gjithë qytetarëve të tij në përputhje me standardet më të larta ndërkombëtare, të cilat vetë janë në zhvillim të vazhdueshëm. Zhvillimi i vetëqeverisjes lokale është thelbësor për inkurajimin e pjesëmarrjes së qytetarëve në jetën demokratike dhe për promovimin e respektimit të identitetit të komuniteteve, shton dokumenti. Kjo pasohet nga pikat që kanë të bëjnë me ndërprerjen e armiqësive, zhvillimin e qeverisjes së decentralizuar, mosdiskriminimin dhe përfaqësimin e drejtë, procedurat e veçanta parlamentare, edukimin dhe përdorimin e gjuhëve, shprehjen e identitetit dhe zbatimin.

Marrëveshja përmban edhe tre anekse: A. Ndryshimet kushtetuese; B. Ndryshimet në legjislacion dhe C. Masat e zbatimit dhe të ndërtimit të besimit, si dhe dispozitat përfundimtare.