
Drejtoria e Arkivave ka përkujtuar sot në përvjetorin e lindjes patriotin firmëtarin e Pavarësisë dhe këngëtarin Spiridon Tasi Ilo, i cili lindi në Korçë më 30 shtator 1876.
Ai ishte shqiptari i parë, që ngriti një firmë për ndërtimin e pllakave të gramafonit dhe regjistroi shumë këngë patriotike dhe popullore shqiptare, por regjistrimi më i rëndësishëm mbetet ai i Himnit Kombëtar.
Që në vogëli Spiridon Ilo pati emigruar në Rumani, si shumë bashkëkohës të tij. Në vjeshtën e vitit 1912 kthehet në Shqipëri si përfaqësues i shqiptarëve të Rumanisë në Kuvendin e Vlorës.
Sipas dëshmive të familjarëve, flamurin e Pavarësisë që ngriti Ismail Qemali në Vlorë më 28 nëntor, e patën dërguar shqiptarët e Rumanisë dhe vetë Spiridon Ilo e solli në Shqipëri, kurse Marigo Pozio i shtoi thekët dhe kreu disa ndryshime mbi të.
Më 1913-n u rikthye në Rumani dhe prej andej, më 1916-n, emigroi në SHBA. Duke ndjekur pasionin e tij, muzikën, në vitin 1923 themeloi kompaninë "Albanian Phonograph Records". Qëllimi i Ilos ishte të realizonte regjistrime dhe të hidhte në qarkullim pllaka gramofoni me muzikë shqiptare.
Ilo kreu regjistrimin e parë të himnit kombëtar të Shqipërisë. Në këtë regjistrim, me numër regjistrimi E-3948, himni u këndua nga Spiridon Ilo dhe tenori arbëresh, Gjuzeppe Mauro. Në vitet `20 botoi e shpërndau kartolina me temë patriotike. Ka botuar komedinë “Vërtet ëndërr” si dhe përmbledhjen me këngë patriotike “Dëshirat e zemrës”.
Mbas disa vjetësh u rikthye në Rumani dhe në vitin 1926 u vendos përfundimisht në Korçë.
Më 1 prill të vitit 1945 iu akordua pension si Patriot i Rilindjes Kombëtare.
Kallëpet e pllakave të gramafonit Spiridon Ilo i solli në Shqipëri dhe më 1946 ia dhuroi Komitetit Ekzekutiv.
Në vitin 1926 u kthye përfundimisht në Korçë, ku dhe ndërroi jetë më 1950.



