Inteligjenca artificiale ua kalon studiuesve në deshifrimin e shkrimeve antike

Epigrafia ose studimi i mbishkrimeve të lashta mbi sipërfaqe të pasigurta, si pllaka mermeri ose amfora, është një disiplinë themelore për rindërtimin e së kaluarës sonë.

Sidoqoftë, këto mbishkrime na arrijnë të dëmtuara ndër shekuj, me pjesë të teksteve të humbura ose të palexueshme dhe epigrafistët janë ata që merren me rivendosjen e tyre nëpërmjet studimeve të kujdesshme.

Sot, atyre u vjen në ndihmë inteligjenca artificiale.

Një grup pune i DeepMind (Google) dhe Universitetit të Oksfordit, i përbërë nga Yannis Assael, Thea Sommerschield, Jonathan Prag ka zhvilluar sistemin e Pythia-s, një algoritëm mësimi makinash që arrin të plotësojë pjesët që mungojnë në tekstet e lashta greke, mbi 2600 vjeç.

Pythia është “stërvitur” me mbi 35 000 fragmente, që përmban mbi 3 milionë fjalë, duke mësuar të njohë modele dhe elementë të përsëritur në tekste, duke marrë parasysh kontekstin në të cilin paraqiten fjalët, gramatika dhe madje edhe forma e shkronjave në mbishkrime.

Aktualisht sistemi është krijuar për të marrë pjesën e paplotë të tekstit dhe për të nxjerrë 20 sugjerime të ndryshme që mund ta plotësojnë atë, me idenë se një ekspert mund të zgjedhë më vonë atë që i përshtatet më mirë fjalisë.

Pythia u testua më pas nga një ekip ekspertësh: pas zgjedhjes së rreth 3 000 mbishkrimeve të dëmtuara, shkalla e gabimit të algoritmit ishte 30.1% kundrejt 57.3% të epigrafistëve.

Për më tepër, në 73.5% të rasteve sekuenca e saktë ishte njëra prej 20 hipotezave të para të sugjeruara nga Pythia që analizuan tërë korpusin në pak sekonda, ku ekspertët ishin në gjendje të përpunonin rreth 50 fjali çdo 2 orë.

"Ky test tregon potencialin e restaurimit të ndihmuar nga inteligjenca artificiale", thotë Thea Sommerschield, nga Universiteti i Oksfordit, pjesëtare e ekipit.

"Përfitimi është shumë i madh sepse ne kemi mundësinë për të mësuar pothuajse çdo aspekt të jetës fetare, ekonomike dhe sociale në botën antike", thonë studiuesit.