Pirja e duhanit ju bën të plakeni më shpejt

Zakoni i pirjes së duhanit ju bën të plakeni më shpejt, por nëse e lini duhanin, plakja qelizore ngadalësohet dhe vërehen shenja pozitive.

Këto janë, në përmbledhje, rezultatet e një studimi të thelluar statistikor që gjeti një lidhje të fortë midis paketave të cigareve të konsumuara dhe shkurtimit të telomereve, pjesa përfundimtare e kromozomeve që luan një rol themelor në mbrojtjen e ADN-së.

I rëndësishëm është fakti se zvogëlimi i gjatësisë së telomereve vërehet edhe tek ata që kanë lënë duhanin, por në një gjendje sigurisht më të mirë se duhanpirësit aktiv. Me fjalë të tjera, lënia e duhanit mund të ndihmojë në ngadalësimin e proceseve që përshpejtojnë plakjen.

Studimi u krye nga dy shkencëtarët kinezë Feng Chen dhe Siyu Dai nga Universiteti Hangzhou, të cilët arritën në përfundimet e tyre pas analizimit të të dhënave gjenetike të afërsisht gjysmë milioni qytetarëve britanikë.

Telomeret, siç specifikohet, janë "kapakët" në majat e kromozomeve që mbrojnë ADN-në nga fenomene të tilla si degradimi. Gjatë procesit të ndarjes së qelizave ( mitoza ), telomeret shkurtohen, pasi enzima ADN polimeraza nuk është në gjendje të përsërisë plotësisht kromozomet në skajet.

Ky proces, i quajtur plakja qelizore, ndarja pas ndarjes arrin një kufi derisa përsëritja nuk është më e mundur. Shkurtimi i telomereve mund të shihet si një reflektim i plakjes, moshës biologjike dhe në përgjithësi gjendjes shëndetësore të një personi, si dhe aftësisë për të vetë-riparuar dhe rigjeneruar indet.

Shkurtimi dhe zgjatja e telomereve ndikohet nga faktorë të shumtë, mjedisorë dhe gjenetikë, duke përfshirë stilin e jetës, stresin, inflamacionin, moshën e kështu me radhë, të cilat nga ana tjetër lidhen me rrezikun e patologjive të tilla si diabeti i tipit 2, kanceri dhe të tjera akoma.

Nuk është për t'u habitur që zakoni i pirjes së duhanit është i lidhur ngushtë me shkurtimin e këtyre strukturave të ADN-së, por studiuesit kinezë e kanë demonstruar këtë në mënyrë efektive. Për ta bërë këtë, ata analizuan të dhënat e mbi 470,000 qytetarëve britanikë, duke ndërthurur të dhëna në lidhje me statusin e pirjes së duhanit (duhanpirës aktiv, ish-duhanpirës dhe asnjëherë duhanpirës), sasinë e paketave të cigareve të tymosura çdo vit dhe gjatësinë e telomereve të gjakut të bardhë.

Falë një modeli randomizimi Mendelian, duke referuar të gjithë informacionin, ata zbuluan një marrëdhënie të qartë midis zakoneve të pirjes së duhanit dhe telomereve më të shkurtra. Për më tepër, sa më shumë paketa cigare të pihen çdo vit, aq më e keqe është gjatësia e skajeve të kromozomeve.

Profesor Siyu Dai dhe kolegu i tij nuk gjetën një lidhje statistikisht domethënëse me statusin e ish-duhanpirësit, megjithatë rezultatet ishin më të mira se ata që vazhduan të pinë duhan. Sipas autorëve të studimit, është një shenjë se lënia e duhanit mund të zvogëlojë ndjeshëm rrezikun që lidhet me plakjen qelizore.