Irani: Bomba atomike gjithnjë e më afër

Irani duket gjithnjë e më afër anëtarësimit në “klubin bërthamor”. Kjo theksohet nga një artikull në Washington Post, i cili nënvizon se si në raportin pas vizitës në shkurt në uzinën e blinduar Fordow, e fshehur brenda një mali në skaj të Shkretëtirës së Madhe të Kripur të Iranit, inspektorët e IAEA mblodhën sinjale alarmante.

Në zonat që kishin ndaluar prodhimin e uraniumit të pasuruar sipas marrëveshjes bërthamore të vitit 2015 (JCPOA), e cila u shkatërrua tre vjet më vonë nga tërheqja e njëanshme e Shteteve të Bashkuara, inspektorët regjistruan aktivitet të furishëm, pajisje të sapo instaluara të afta për të prodhuar uranium të pasuruar në ritme gjithnjë në rritje dhe një zgjerim që së shpejti mund të çojë në dyfishimin e prodhimit.

Akoma më shqetësues, thekson gazeta amerikane, është fakti se Fordow po rriste prodhimin e një forme më të rrezikshme të karburantit bërthamor: një lloj uraniumi shumë të pasuruar, pak më poshtë nivelit për qëllime armësh.

Zyrtarët iranianë të ngarkuar me objektin, ndërkohë, kanë filluar të flasin hapur për arritjen e parandalimit, duke sugjeruar se Teherani ka gjithçka që i nevojitet për të ndërtuar një bombë nëse dëshiron.

Gjashtë vjet pas vendimit të diskutueshëm të administratës Trump për t’u tërhequr nga pakti, kufizimet ndaj Iranit kanë rënë njëri pas tjetrit, duke e lejuar atë t’i afrohet aftësisë për të poseduar armë bërthamore se në çdo kohë në historinë e tij, sipas raporteve të raporteve mbi inspektimet dhe intervista me zyrtarë dhe ekspertë që monitorojnë nga afër përparimin e Iranit.

Edhe pse Teherani këmbëngul se nuk ka plane për të ndërtuar armë bërthamore, zyrtarët aktualë dhe të mëparshëm vlerësojnë se tani ka sasi të uraniumit shumë të pasuruar që mund të shndërrohet në lëndë djegëse të kategorisë së armëve për të paktën tre bomba brenda disa viteve, ditëve deri në disa javë.

Krijimi i një pajisjeje bërthamore të papërpunuar mund të bëhet brenda gjashtë muajve, ndërsa tejkalimi i sfidave të ndërtimit të një koke bërthamore të transportueshme përmes një rakete do të zgjaste më shumë, ndoshta dy vjet ose më shumë. Fordow, thekson Washington Post, është simboli i rënies së marrëveshjes bërthamore.