Një bust bronzi i perandorit romak “të çmendur dhe të keq” Kaligula është gjetur 200 vjet pasi u zhduk dhe 2000 vjet që nga derdhja e tij.
Busti i ishte dhuruar në mesin e shekullit të 18-të Horace Walpole, shkrimtarit, estetit dhe politikanit, i cili projektoi shtëpinë e tij gotike, Strawberry Hill, në Twickenham, në jugperëndim të Londrës.
Pas vdekjes së tij në 1797, busti 13 centimetër i lartë pati disa pronarë, madje mendohej se në shekullin e 19-të ishte i Aleksandrit të Madh dhe jo i Kaligulas.
Pas 10 vitesh punë kërkimore, Dr. Silvia Davoli, kuratore në Strawberry Hill, ka rizbuluar bustin dhe e ka konfirmuar nga ekspertët më të mirë si të Kaligula.
Zbulimi erdhi nga Davoli pas përputhjes me një vizatim, të cilin Walpole e kishte porositur në vitet 1780, me një bronz të ruajtur në koleksionin privat të artit të kompanisë së investimeve Schroders.
Ata nuk e kishin idenë se ishte Kaligula. U lumturova kur më në fund pashë bronzin dhe bëra lidhjen.
Kaligula që do të thotë “çizme e vogël”, një pseudonim që i është dhënë kur ishte i ri, u bë perandori i tretë romak në vitet 37 pas Krishtit, në moshën 24-vjeçare.
Gjatë sundimit të tij pati zëra për marrëdhënie inçestuoze me dy nga motrat e tij më të mëdha.
Në fund, Kaligula u vra nga Garda e tij pas vetëm katër vjetësh si perandor.
Megjithatë, gjatë mbretërimit të tij u bënë disa buste të vogla prej bronzi, të cilët mund të mbaheshin dhe përdoreshin për adhurim.
Mendohet se vetëm një pjesë e vogël e tyre ekzistojnë ende, përfshirë dy në Muzeun Metropolitan të Artit të Nju Jorkut dhe një çift tjetër në duar private.
Thuhet se Walpole ishte i emocionuar që mori bustin nga Horace Mann, ambasadori britanik në Itali.
Mann pretendoi se ishte shpëtuar nga rrënojat e Herculaneum pas shpërthimit të Vezuvit.
“Kisha gjetur disa letra për dhuratën në arkivin tonë Strawberry Hill midis Walpole, Mann dhe Dukës së Elbeuf, i cili bëri gërmimin e Herculaneum në mesin e shekullit të 18-të,” thotë Davoli.
Kjo ishte pika ime e fillimit.
Kërkimi i saj më pas e çoi në koleksionin Lewis Walpole në Universitetin e Yale.
Aty hasa në skicën që Horace Walpole kishte porositur artistin e njohur John Carter të vizatonte bustin e tij prej bronzi.
Por ajo nuk e kishte idenë se ku ishte vetë busti. Pas më shumë gërmimesh, Davoli zbuloi se, pas vdekjes së Walpole, busti ishte kaluar përmes familjes së tij përpara se të blihej nga koleksionistë të ndryshëm dhe më pas, në vitet 1890, nga Sir John Henry Schroder.
Por nuk kishte asnjë faturë si dëshmi blerjeje apo detaje të prejardhjes. Schroders kishte dyshuar prej kohësh se ishte një bust i shekullit të 15-të i një të riu të panjohur.
Në fund të vitit të kaluar Davoli po shqyrtonte inventarin e Koleksionit Schroder për një ekspozitë në Strawberry Hill mbi gjuetinë e thesarit.
Rastësisht, pashë këtë faqe me atë që dukej si bronzi i Walpole. Uau!
Busti iu dërgua Rupert Harris, specialistit të konservatorit të metaleve në Londër, i cili tha se përbërja prej bronzi përputhej me objekte 2000-vjeçare.
Në dy javët e fundit, Dr Dietrich Boschung, një ekspert në ikonografinë perandorake romake, i janë shfaqur fotot e bustit.
“Jam i bindur se është Kaligula,” thotë Boschung, nga Instituti i Arkeologjisë në Universitetin e Këlnit, raporton Guardian.
Ai tregon detaje për argjendin e futur në sytë e bustit, një praktikë e zakonshme e përdorur për perandorët.
Tani busti do të jetë në qendër të ekspozitës The Art of Treasure Hunting që hapet në Strawberry Hill House më 28 qershor.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
