
Çmimi i naftës është rritur përsëri aty ku ishte ditët e para të luftës në Ukrainë dhe nuk ka asnjë perspektivë për të lehtësuar konsumatorin.
Çmimi i naftës së papërpunuar Brent, pikë referimi global, kaloi 124 dollarë për fuçi në fillim të javës së kaluar – niveli i tij më i lartë që nga fillimi i marsit – pasi Bashkimi Evropian njoftoi se do të shkurtonte 90% të importeve të naftës ruse deri në fund të këtij viti.
Çmimet që atëherë kanë rënë paksa në rreth 117 dollarë, kryesisht për shkak të pritshmërive që OPEC do të nxjerrë më shumë naftë, por jo aq sa për të lehtësuar konsumatorët, ose për të zbutur inflacionin e shfrenuar global. Embargoja e BE-së dhe rimëkëmbja e kërkesës në ekonominë e dytë më të madhe në botë do t'i mbajë ato në nivele të larta.
Matt Smith, analist kryesor i naftës për Amerikën në Kpler, një kompani analitike, i tha CNN Business se "çmimet treshifrore të naftës" ka të ngjarë të qëndrojnë gjatë.
Edhe pse rritja e inflacionit dhe rritja e ngadaltë rrisin spektrin e recesionit, kërkesa globale për naftë nuk ka gjasa të bjerë mjaftueshëm për të ulur çmimet, siç ndodhi në vitin 2008.
"Shqetësimi këtë herë është që edhe nëse do të shkonim në një recesion ... ne mund të mos e shohim uljen e çmimeve në pompë," tha Smith.
Bashkimi Evropian miratoi zyrtarisht të premten embargon e naftës, pjesë e paketës së gjashtë të sanksioneve të vendosura ndaj Moskës për pushtimin e saj në Ukrainë. Shumica e vendeve të BE-së tani kanë gjashtë muaj për të hequr gradualisht importet e naftës së papërpunuar ruse dhe tetë muaj për të gjitha produktet e tjera të naftës.
Sipas të dhënave të Kpler, importet e naftës së papërpunuar nga Angola janë trefishuar që nga fillimi i luftës, ndërsa ato braziliane dhe irakiane janë rritur përkatësisht me 50% dhe 40%.
Burimi i naftës nga vende më të largëta do t'i mbajë çmimet të larta, tha për CNN Business Roslan Khasawneh, analist i lartë i naftës në Vortexa, një firmë e të dhënave të energjisë.
"Një ndikim i drejtpërdrejtë i kësaj është kostoja më e lartë e mallrave për shkak të rrugëtimit më të gjatë, dhe nga ana tjetër, kostoja e naftës," tha ai.
Qeveritë mund të bëjnë disa gjëra për të lehtësuar çmimet, duke përfshirë ofertën e subvencioneve të karburantit dhe kufizimin e çmimeve në pompë. Por "plumbi i argjendtë" që botës i duhet vërtet për të ulur çmimet është vështirë të arrihet.
Vitin e kaluar, Rusia përbënte 14% të furnizimit global të naftës, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë, dhe sanksionet e Perëndimit ndaj Rusisë tashmë po krijojnë një hendek të madh në treg. Rusia mbylli gati 1 milion fuçi në ditë të prodhimit të naftës në prill dhe kjo mund të arrijë në rreth 3 milion fuçi në ditë gjatë gjysmës së dytë të vitit 2022, sipas IEA.
Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës dhe aleatët e saj, një grup i njohur si OPEC+ , ranë dakord të enjten të nxirrnin në treg 648,000 fuçi shtesë naftë në ditë në tregun global në korrik dhe gusht - 200,000 më shumë se sa ishte planifikuar - në një marrëveshje që përfshinte Rusinë.
IEA parashikon që prodhimi global i naftës, duke përjashtuar Rusinë, duhet të rritet me më shumë se 3 milionë fuçi në ditë për pjesën tjetër të këtij viti, duke balancuar ndikimin e sanksioneve.
Por Smith mendon se kjo mund të jetë e vështirë për t'u arritur. Madje edhe para luftës në Ukrainë, tha ai, prodhuesit e naftës po mbyllnin investimet në prodhim, teksa po fokusoheshin drejt energjisë së rinovueshme. Dhe OPEC ka kufijtë e tij.
"OPEC + tashmë po përpiqet të mbajë ritmin me marrëveshjen aktuale - madje edhe anëtarët kryesorë të OPEC-ut si Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Kuvajti eksportuan dukshëm më pak muajin e kaluar sesa në prill," tha ai.
Giovanni Staunovo, një strateg në bankën e investimeve UBS, tha të enjten se "shumë shtete anëtare të OPEC+ kanë arritur tashmë kufijtë e kapacitetit të tyre".
"Kjo do të thotë se rritjet efektive të prodhimit ka të ngjarë të jenë rreth gjysma e rritjes së synuar," tha ai.
Për muaj të tërë, bllokimet nga koronavirusi në Shangai dhe Pekin dhe qytete të tjera të mëdha kineze kanë ulur kërkesën në vendin më të madh importues të naftës në botë.
Por ndërsa qeveria kineze fillon t'i heqë këto kufizime, kërkesa mund të rrisë çmimet. Kina gjithashtu mund të rrisë më tej importet e naftës nga Rusia, pikë referimi e së cilës nafta e papërpunuar Urals po tregtohet me një zbritje prej 34 dollarë për fuçi ndaj Brent. Vortexa vlerëson se Kina importoi 1.1 milion fuçi naftë ruse në ditë në maj, rreth 37% më shumë se mesatarja e vitit të kaluar.



