Qelizat e trurit që ndikojnë në dhimbjen e kokës te një person janë zbuluar nga shkencëtarët të cilët thonë se puna është një hap drejt trajtimeve të reja për njerëzit që jetojnë me të.
Është hera e parë që studiuesit kanë deshifruar sinjalet e trurit që janë përgjegjëse për dhimbjen kronike të kokës, duke rritur shpresat për terapitë e stimulimit të trurit për Parkinsonin dhe depresionin madhor.
Një “epidemi e heshtur” e dhimbjes kronike prek gati 28 milionë të rritur vetëm në Mbretërinë e Bashkuar, që do të thotë se gati 44% e popullsisë kanë përjetuar dhimbje për të paktën tre muaj pavarësisht mjekimit. Shkaqet janë të shumëfishta, duke filluar nga artriti, kanceri dhe problemet e shpinës deri te diabeti, goditjet në tru dhe endometrioza.
Por ndërsa dhimbja kronike ka nxitur një rritje të recetave të opioideve të fuqishëm, asnjë trajtim mjekësor nuk funksionon mirë për të, duke i bërë ekspertët të kërkojnë një rishikim se si shërbimet shëndetësore trajtojnë pacientët me dhimbje kronike.
Për studimin e fundit, të botuar në Nature Neuroscience, Shirvalkar dhe kolegët e tij implantuan elektroda në mënyrë kirurgjikale në katër pacientë me dhimbje kronike.
Pajisjet i lejuan pacientët të regjistronin aktivitet në dy rajone të trurit - korteksin anterior cingulate (ACC) dhe korteksin orbitofrontal (OFC).
Disa herë në ditë, vullnetarëve iu kërkua të plotësonin anketa të shkurtra mbi forcën dhe llojin e dhimbjes që po përjetonin, dhe më pas të regjistronin fotografi të aktivitetit të tyre të trurit.
Të pajisur me përgjigjet e sondazhit dhe regjistrimet e trurit, shkencëtarët zbuluan se mund të krijojnë një algoritëm për të parashikuar dhimbjen e një personi bazuar në sinjalet elektrike në OFC-në e tyre.
"Ne kemi zhvilluar një biomarker objektiv për atë lloj dhimbjeje," tha Shirvalkar.
Një punë e veçantë nga ekipi zbuloi se aktiviteti shumë i ndryshëm i trurit shoqëroi dhimbje akute ose afatshkurtër, si ajo e prodhuar nga një objekt i nxehtë që prek lëkurën. Gjetja mund të shpjegojë, të paktën pjesërisht, pse qetësuesit rutinë janë më pak efektivë për dhimbjet kronike sesa goditja e shkurtër e agonisë nga një gisht i shpuar.
"Dhimbja kronike nuk është vetëm një version më i qëndrueshëm i dhimbjes akute, por është thelbësisht i ndryshëm në tru," tha Shirvalkar.
"Shpresa është, pasi ne të kuptojmë këtë më mirë, që ne mund të përdorim informacionin për të zhvilluar terapi të personalizuara të stimulimit të trurit për format më të rënda të dhimbjes."
Gjetjet mund të kenë një ndikim të menjëhershëm në provat klinike që po studiojnë një procedurë të quajtur stimulim i thellë i trurit për të kontrolluar dhimbjen kronike.
Stimulimi i thellë i trurit dërgon pulse elektrike në tru për të ndaluar sinjalet problematike. Për shkak se përfshin operacionin e trurit, DBS është një trajtim i fundit, por tashmë përdoret për sëmundjen e Parkinsonit dhe çrregullimin e rëndë depresiv.
Për të qenë efektivë, mjekët duhet të dinë saktësisht se cilat sinjale të synojnë.
Prof Blair Smith, një ekspert për dhimbjet kronike në Universitetin e Dundee, i cili nuk ishte i përfshirë në studim, tha se mungesa e masave për dhimbjen e bën të vështirë për mjekët të vlerësojnë nëse trajtimet janë efektive.
Dhimbja është një fenomen kompleks, paralajmëroi Smith, me faktorë psikologjikë, socialë dhe kulturorë, përvojat e mëparshme të dhimbjes dhe këto të gjitha së bashku ushqejnë atë.
“Siç shkroi Nassim Taleb: 'të studiosh neurobiologjinë për të kuptuar njerëzit është si të studiosh bojë për të kuptuar letërsi'”.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
