Thatësira kërcënon Tajlandën, në rrezik furnizimi global i sheqerit dhe orizit

Tajlanda po përgatit plane emergjente për t’u përballur me një thatësirë që mund të zgjasë me vite dhe të reduktojë furnizimet globale të sheqerit dhe orizit. Reshjet në të gjithë vendin mund të jenë deri në 10% nën mesataren këtë sezon të musonit dhe fillimi i fenomenit të motit El Nino mund të ulë reshjet edhe më tej gjatë dy viteve të ardhshme, sipas zyrtarëve qeveritarë. Tajlanda po përballet me kushte të përhapura thatësire që nga fillimi i vitit 2024. Kjo ka bërë që autoritetet tajlandeze t’u kërkojnë fermerëve të kufizojnë mbjelljen e orizit për të ruajtur ujin, teksa prodhuesit e sheqerit shohin rënien e prodhimit për herë të parë në tre vjet. Kryeministri Prayuth Chan-Ocha i ka kërkuar ndërmarrjes shtetërore të energjisë elektrike, Autoritetit të Gjenerimit të Energjisë Elektrike dhe Zyrës së Burimeve Natyrore të Ujit që të ndihmojnë në hartimin e planeve të emergjencës për të kursyer ujin. Deri më tani në vitin 2023, reshjet e vendit kanë qenë 28% më pak se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas të dhënave zyrtare. Fenomeni El Nino mund të çojë në kushte më të thata në pjesë të Azisë dhe Afrikës, dhe shira të dendur në Amerikën e Jugut, duke dëmtuar një gamë të gjerë kulturash globale. El Nino-t e mëparshme kanë rezultuar në një ndikim të dukshëm në inflacionin global dhe kanë goditur produktin e brendshëm bruto në vendet nga Brazili në Indi dhe Australi. “El Nino do të përbëjë një shqetësim më të madh për rritjen sesa inflacionin”, tha Euben Paracuelles, një analist në Nomura Holdings. Tajlanda është një eksportues i madh ushqimesh, me vetëm gjysmën e prodhimit total të konsumuar në vend. Nëse vala e të nxehtit të El Nino bëhet i rëndë, mund të zvogëlojë 0.2 pikë përqindje të produktit të brendshëm bruto këtë vit, sepse kushtet e thatësirës mund të përkojnë me prodhimin sezonal në gjysmën e dytë, veçanërisht për orizin, tha Paracuelles. Banka qendrore parashikon që Tajlanda të arrijë një rritje të PBB-së prej 3.6% këtë vit, duke u përshpejtuar nga 2.6% në vitin 2022. Kërkesa për energji elektrike në Tajlandë arriti një rekord në muajin prill, kur disa rajone panë temperaturat më larta të të gjitha kohërave, duke detyruar kompanitë dhe familjet të rrisin përdorimin e ajrit të kondicionuar për t'i shpëtuar nxehtësisë së madhe. Ndikimi më i madh, global nga reshjet nën mesataren në Tajlandë do të jetë goditja e kulturave të tilla si sheqeri, dhe madje mund të kërcënojë pozicionin e vendit si furnizuesi i dytë më i madh në botë i orizit. Dërgesat ranë një të tretën në 7.6 milionë tonë në vitin 2019, viti i parë i El Nino-s së mëparshëm. Kallami i sheqerit është një kulturë e fortë, por mullinjtë e vendit kanë parashikuar një rënie të prodhimit. Kjo do të shkurtojë ofertën në tregun botëror dhe do të nxisë më tej një rritje të çmimeve të sheqerit të rafinuar që janë duke lëvizur rreth nivelit të lartë të një dekade. Vendi prodhoi rreth 11 milionë tonë sheqer në sezonin 2022-2023 dhe vlerësohet të ketë eksportuar rreth 80% të prodhimit të tij. Mungesa e përpjekjeve zbutëse afatgjata të Tajlandës për t’u marrë me përmbytjet dhe thatësirat ka të ngjarë të përkeqësojë ndikimin e motit ekstrem në vend, sipas Bankës Botërore. “Frekuenca e përmbytjeve dhe thatësirave dhe kostoja e lartë njerëzore dhe ekonomike e lidhur me to, e bëjnë të rëndësishme përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike dhe menaxhimin e ujit në Tajlandë”, tha Fabrizio Zarcone, menaxheri i Bankës Botërore për Tajlandën. “Nevojitet një kuadër më i fortë që i jep prioritet planifikimit të zbutjes së rrezikut, investimit në infrastrukturën e burimeve ujore dhe menaxhimit të përdorimit të tokës dhe ujit.”