“Rrezik nga demenca”, smogu dhe ajri i ndotur efekte në shëndetin e trurit

Ndotja e ajrit mund të jetë shkaktar i sëmundjes së Alzheimerit. Sipas hulumtimeve të reja, ata që jetojnë aty ku cilësia e ajrit është më e dobët kanë më shumë gjasa të kenë pllaka amiloide në tru, edhe nëse nuk janë të predispozuar gjenetikisht.

Cilësia e dobët e ajrit është, siç dihet, një nga shkaqet më të zakonshme të problemeve të sistemit të frymëmarrjes dhe qarkullimit të gjakut, por është zbuluar gjithashtu se ekspozimi ndaj grimcave të imta (PM 2.5) është i lidhur me zhvillimin e sëmundjes së Alzheimerit, një nga format më të rënda të demencës, ndoshta sepse këto grimca të vogla shkaktojnë inflamacion dhe stres oksidativ në tru, duke kontribuar në fillimin e sëmundjes.

Hulumtimi i ri, ka hetuar këtë lidhje, duke zbuluar se njerëzit që jetojnë në zona me përqendrime të larta të PM2.5 në ajër kanë më shumë gjasa të kenë pllaka amiloide në tru, grumbullimet e proteinës beta- amiloid i lidhur me Alzheimer edhe nëse gjenetikisht nuk është i predispozuar ndaj sëmundjes.

Kjo u zbulua nga një ekip hulumtues nga Universiteti Emory në Atlanta, Georgia, Shtetet e Bashkuara, i cili vendosi të hetojë në mënyrë specifike efektet e dëmshme në shëndetin e trurit që vijnë nga ekspozimi ndaj PM2.5.

Akronimi PM2.5 i referohet të gjitha atyre grimcave, ose pluhurit të imët, me një diametër më të vogël ose të barabartë me 2,5 mikron (rreth një e qindta e trashësisë së një floku të njeriut) të cilat mbeten pezull në ajër dhe mund të thithen, duke depërtuar në alveola pulmonare dhe në gjak dhe gjithashtu duke arritur të kapërcejë pengesën gjaku-tru.

Përqendrimet e larta të PM2.5 në ajër janë të lidhura me gazrat e shkarkimit nga motorët me benzinë ​​ose naftë, emetimet për shkak të aktiviteteve industriale dhe përdorimin e lëndëve djegëse për ngrohjen e shtëpisë (thëngjill, dru dhe naftë), ndër burimet kryesore të ndotjes së pluhurit të imët të lidhur ndaj aktivitetit njerëzor, jo vetëm në zonën metropolitane të Atlantës (ku u krye studimi), por edhe në qytete dhe qendra urbane anembanë planetit.

Studimi zbuloi se përqendrimet e larta të ndotjes së ajrit të lidhura me trafikun dhe, në veçanti, ekspozimi ndaj grimcave të imta PM2.5, shoqërohen me nivele më të larta të patologjisë karakteristike të sëmundjes Alzheimer.

Kjo lidhje është veçanërisht e fortë midis donatorëve pa alele APOE ε4, shkruajnë studiuesit në përfundimet e studimit. Hulumtimet e ardhshme duhet të hetojnë më tej mekanizmat biologjikë që qëndrojnë në themel të kësaj lidhjeje.