Ekspertët: Bota do përballet me një krizë të afërt të ujit, po e keqpërdorim

Bota po përballet me një krizë të afërt të ujit, me kërkesën që pritet të tejkalojë furnizimin me ujë të freskët me 40% deri në fund të kësaj dekade, kanë thënë ekspertët në prag të një samiti të rëndësishëm të OKB-së për ujë.

Kombet duhet të fillojnë të menaxhojnë ujin si një "të përbashkët globale", sepse shumica e vendeve janë shumë të varura nga fqinjët e tyre për furnizimin me ujë dhe përdorimi i tepërt, ndotja dhe kriza klimatike kërcënojnë furnizimet me ujë në nivel global, thonë autorët e raportit.

Johan Rockstrom, autori kryesor i raportit, tha për Guardian se neglizhenca aktuale në botë ndaj burimeve ujore po çonte në katastrofë.

“Provat shkencore janë se kemi një krizë uji. Ne po keqpërdorim ujin, po ndotim ujin dhe po ndryshojmë të gjithë ciklin hidrologjik global, përmes asaj që po i bëjmë klimës. Është një krizë e trefishtë.

Raporti shënon herën e parë që sistemi global i ujit është shqyrtuar në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe vlera e tij për vendet dhe rreziqet për prosperitetin e tyre nëse uji neglizhohet është paraqitur në terma të qartë.

Shumica e vendeve varen për rreth gjysmën e furnizimit të tyre me ujë nga avullimi i ujit nga vendet fqinje i njohur si uji “i gjelbër” sepse mbahet në tokë dhe rrjedh nga transpirimi në pyje dhe ekosisteme të tjera, kur bimët marrin ujin nga toka dhe lëshojnë avujt në ajër nga gjethet e tyre.

Më shumë se 1 trilion dollarë (830 miliardë £) subvencione globalisht shkojnë për bujqësi dhe ujë çdo vit dhe këto shpesh nxisin konsumin e tepërt të ujit. Rrjedhja e ujit duhet gjithashtu të trajtohet urgjentisht, thuhet në raport, dhe rivendosja e sistemeve të ujërave të ëmbla si ligatinat duhet të jetë një tjetër prioritet.

Shtatë thirrje për veprim për ujin

1.Menaxhoni ciklin global të ujit si një e mirë e përbashkët globale, për t'u mbrojtur kolektivisht dhe në interesat tona të përbashkëta

2. Siguroni ujë të sigurt dhe adekuat për çdo grup vulnerabël dhe punoni me industrinë për të rritur investimet në ujë

3. Ndaloni nënçmimin e ujit. Çmimi i duhur dhe mbështetja e synuar për të varfërit do të mundësojë që uji të përdoret në mënyrë më efikase, më të barabartë dhe më të qëndrueshme

4. Ulja e më shumë se 1 trilion dollarëve të subvencioneve në bujqësi dhe ujë çdo vit, të cilat shpesh nxisin konsumin e tepërt të ujit dhe reduktojnë rrjedhjet në sistemet e ujit.

5. Krijoni "partneritete vetëm për ujë" të cilat mund të mobilizojnë financat për vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme

6. Të ndërmerren veprime urgjente këtë dekadë për çështje të tilla si rivendosja e ligatinave dhe burimeve të varfëruara të ujërave nëntokësore;, riciklimi i ujit të përdorur në industri; kalimi në bujqësi precize që përdor ujin në mënyrë më efikase; dhe që kompanitë të raportojnë për "gjurmën e tyre të ujit"

7. Reformimi i qeverisjes së ujit në nivel ndërkombëtar dhe përfshirja e ujit në marrëveshjet tregtare. Qeverisja duhet të marrë parasysh gjithashtu gratë, fermerët, njerëzit indigjenë dhe të tjerët në vijën e parë të ruajtjes së ujit