Edhe me Marrëveshjen e Parisit, sërish planeti do të humbasë 10% të akullnajave

Një e dhjeta e akullit në botë do të shkrijë edhe nëse njerëzimi i përmbahet marrëveshjes së klimës së Parisit. 

Sipas shifrave të përllogaritura nga ‘The Guardian’ humbja do të jetë ekuivalente me më shumë se 13.200 kilometër kub ujë, e njëjtë sa të mbushësh 10 milionë stadiume ‘Wembley’.

Sipas të dhënave në zonat e goditura më shumë, përfshirë këtu Evropën Qendrore, Amerikën e Veriut dhe gjerësitë gjeografike të ulëta, pritet që shkrirja e akullnajave të jetë më shumë se gjysma.

Shkencëtarët thanë se pjesa më e madhe e kësaj shkrirjeje, e cila nuk përfshin ‘Groenlandën’ ose Antarktidën, është e pashmangshme sepse është bllokuar nga ngrohja globale e shkaktuar nga njerëzit në vitet e fundit.

Sidoqoftë, ata thonë se veprimet e ndërmarra nga qeveritë sot - përfshirë njoftimet e fundit për qëllime më ambicioze të uljes së emetimeve nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Britania e Madhe dhe të tjerët - mund të sjellin një ndryshim të madh në peizazhin në gjysmën e dytë të këtij shekulli.

"Ajo që ne shohim në male tani u shkaktua nga gazrat serë dy ose tre dekada më parë", tha glaciologu Ben Marzeion nga Universiteti i Bremenit. “Në një mënyrë, ne mund ta shohim atë si një ditë të fundit të botës sepse është tashmë është tepër vonë për të ndaluar shkrirjen e shumë akullnajave. Por është gjithashtu e rëndësishme që njerëzit të jenë të vetëdijshëm se si vendimet e marra tani mund të ndikojnë në mënyrën se si bota jonë do të duket dy ose tre breza nga tani. "

Marzeion nxori të dhënat nga një sintezë vitin e kaluar e më shumë se 100 modeleve kompjuterikë të gjeneruara nga institutet kërkimore në të gjithë botën.

Këto studime parashikuan sjellje të ndryshme të mundshme të afërsisht 200,000 akullnajave malore të planetit, në varësi të rrugëve të ndryshme të emetimeve dhe modeleve të qarkullimit të motit.

Midis 2021 dhe 2050, Marzeion llogariti se humbja mesatare e masës mbi skenarët e ndryshëm është 13,200 kilometër kub ujë. Kjo është e barabartë me shkrirjen e pothuajse pesë pishinave olimpike të akullit çdo sekondë gjatë 30 viteve të ardhshme.

Megjithatë reduktimi i emetimeve sërish mezi do ta ngadalësonin këtë proces. Diferenca midis skenarëve më të mirë dhe më të keq ishte më pak se 20%- 80%. Gjithësesi parashikimet e bëra tani bien në kontrat se parashikimet e bërë në gjysmën e dytë të shekullit, kur vendimet e marra tani do të bëjnë një ndryshim të madh.

Në një skenar me emetime të ulëta, masa aktuale e akullnajave parashikohet të zvogëlohet me rreth 18% deri në 2100, e cila do të ishte një ngadalësim. Në të kundërt, në një skenar me emetime të larta, humbja do të përshpejtohet për të arritur deri në 36%.

Kjo ka pasoja të shumta. Shkrirja e akullnajave malore kontribuon te më shumë se një e treta e rritjes së nivelit të detit, një kontribut më i lartë se Antarktida, sipas ‘Raportit të fundit Evropian të Klimës’, i cili u bë publik javën e kaluar. Kjo po rrit rrezikun e përmbytjeve në rajonet bregdetare dhe ato pranë lumenjve.

Në varësi të sa shpejt mund të zvogëlohen emetimet, rrjedhja shtesë ka të ngjarë të shtojë 79-159 mm në nivelin e detit deri në vitin 2100, sipas raportit.

Në një nivel lokal dhe rajonal, ai gjithashtu mund të zvogëlojë stabilitetin e sistemeve lumore. Në një nivel sezonal, akullnajat alpine ndihmojnë në rregullimin e furnizimit me ujë duke ruajtur reshjet në dimër dhe duke i lëshuar ato në verë.

Por ndërsa ato shkrihen gjatë dekadave për shkak të ngrohjes globale, zonat më në rrjedhën e poshtme do të përjetojnë së pari një bum uji, pastaj një thatësirë. Studimet e mëparshme sugjerojnë se 1.9 miliardë njerëz janë në rrezik të mungesës së ujit në mal, shumica e tyre në Kinë dhe Indi.

Urgjenca ndryshon në varësi të lartësisë, trashësisë së akullit, modeleve të motit dhe një mori faktorësh të tjerë. Vargmalet e ulëta malore, të tilla si Alpet Evropiane ose Pirenejtë, pritet të jenë ndër më të prekurit.

Shkencëtarët parashikojnë se mund të ketë akoma më shumë akullnaja në botë deri në vitin 2050 sepse shumë prej akullnajave të tanishme do të ndahen në copa më të vogla, por ata theksojnë se numri dhe zona e akullnajave është më pak e rëndësishme sesa trendet që ndikojnë në masë dhe vëllim gjatë dekadave.

"Është shumë e rëndësishme të mendosh për një kohë të gjatë," tha Samuel Nussbaumer i Shërbimit Botëror të Monitorimit të Akullnajave dhe Universitetit të Cyrihut. "Akullnajat kanë një kujtesë të gjatë."