
Lajm i keq për shëndetin e planetit dhe njeriut, pasi vrima e ozonit ka arritur përmasa rekord, duke u bërë tre herë sa sipërfaqja e Brazilit ose 50 herë sa ajo e Francës.
Një lajm i tillë raportohet nga transmetuesi “Bfmtv”, duke cituar vëzhgimet e fundit nga sateliti Sentinel 5P i Agjencisë Evropiane të Hapësirës, sipas të cilave vrima e cila ndodhet aktualisht mbi Antarktik ka një sipërfaqe prej 26 milionë km2.
Ekspertët kanë shpjeguar shpesh se është normale të vëzhgohen luhatjet në madhësinë e vrimës, veçanërisht kur ajo ndodhet mbi rajonet polare.
Janarin e kaluar, ata bënë një parashikim optimist për rithithjen e vrimës së ozonit, sipas tyre “në rrugën e duhur” për t’u rikuperuar brenda katër dekadave.
Sondazhi i fundit i kryer në fund të shtatorit shkon në një drejtim krejtësisht tjetër, ai preku sipërfaqen më të madhe që nga fillimi i vëzhgimeve, që daton në vitet 1970.
Nga gushti deri në tetor, kjo madhësi rritet në rajonet polare duke arritur maksimumin midis mesit të shtatorit dhe mesit të tetorit.
Megjithatë, vrima e ozonit kurrë nuk ka qenë kaq e spikatur në këtë kohë të vitit dhe filloi të formohej gjatë gushtit, gjë që është shumë e pazakontë.
Për ekspertët e Shërbimit të Monitorimit të Atmosferës (Cams) të programit Copernicus, shpjegimi për këtë dimension shqetësues gjendet në zemër të Oqeanit Paqësor.
“Shpërthimi i vullkanit Hunga Tonga në janar 2022 injektoi shumë avuj uji në stratosferë, i cili arriti në rajonet polare jugore vetëm pas përfundimit të vrimës së ozonit në vitin 2022”, analizoi Antje Inness, një shkencëtare e Cams.
Ky avull uji mund të çojë në rritjen e formimit të reve stratosferike polare, ku klorofluorokarbonet (CFC) mund të reagojnë dhe të përshpejtojnë varfërimin e shtresës së ozonit, parashikojnë më tej shkencëtarët.
Studimi mbi ndikimin e shpërthimit është ende në vazhdim. Vrima e ozonit u krijua nga ndotja njerëzore, veçanërisht nga klorofluorokarbonet e emetuara në të kaluarën nga shumë frigoriferë. Në dekadat e fundit, bashkëpunimi global ka propozuar masa të ndryshme për të frenuar ndikimin e tij.
Protokolli i Montrealit, i nënshkruar në vitin 1987 dhe i ratifikuar nga 195 vende, bëri të mundur reduktimin e ndjeshëm të sasisë së klorofluorokarboneteve në atmosferë dhe shtresa e ozonit dukej se ishte në gjendje të rikuperohej plotësisht.



