Kush po udhëheq talebanët?

Talebanët befasuan shumë ndërsa pushtuan Afganistanin në vetëm 10 ditë, duke marrë shpejt kontrollin e qyteteve.

Teksa ende nuk dihet se kush do të marrë drejtimin e qeverisë së re, por çfarë dimë ne se kush po udhëheq talebanët sot?

1. Hibatullah Akhundzada

Hibatullah Akhundzada u bë komandanti suprem i talebanëve në maj 2016. Në vitet 1980, ai mori pjesë në rezistencën islamike kundër fushatës ushtarake sovjetike në Afganistan, por reputacioni i tij është më shumë i një udhëheqësi fetar sesa i një komandanti ushtarak. Akhundzada punoi si kreu i Gjykatave të Sheriatit në vitet 1990.

Pas marrjes së pushtetit në vitet 1990, talebanët prezantuan dhe mbështetën dënimet sipas interpretimit të tyre të rreptë të ligjit islamik: ata ekzekutuan publikisht vrasës dhe kurorëshkelës dhe amputuan gjymtyrët e hajdutëve.

Nën udhëheqjen e Mullah Mohamed Omar (i cili mendohet të ketë vdekur në vitin 2013), talebanët gjithashtu ndaluan televizionin, muzikën, filmat, grimin dhe ndaluan vajzat e moshës 10 vjeç e lart që të ndiqnin shkollën.

Akhundzada besohet të jetë në të 60 -at dhe ka jetuar pjesën më të madhe të jetës së tij në Afganistan. Sidoqoftë, sipas ekspertëve, ai mban lidhje të ngushta me të ashtuquajturën "Quetta Shura" - udhëheqësit talebanë afganë që thuhet se ishin të vendosur në qytetin pakistanez të Quetta. Si komandant suprem i grupit, Akhundzada është përgjegjës për çështjet politike, ushtarake dhe fetare.

2. Abdul Ghani Baradar

Mullah Abdul Ghani Baradar është një nga katër burrat që themeluan talebanët në Afganistan në 1994. Ai u bë nyja kryesore e kryengritjes pasi talebanët u rrëzuan nga pushtimi i udhëhequr nga SHBA në 2001.

Por ai u kap në një operacion të përbashkët SHBA-Pakistan në qytetin jugor pakistanez të Karaçit në shkurt 2010. Ai qëndroi në burg për tetë vjet, derisa u lirua si pjesë e një plani për të lehtësuar procesin e paqes. Ai ka qenë kreu i zyrës së tyre politike në Katar që nga janari i vitit 2019.

Në vitin 2020, Baradar u bë udhëheqësi i parë taleban që komunikoi drejtpërdrejt me një president amerikan pasi pati një bisedë telefonike me Donald Trump. Para kësaj, Baradar nënshkroi marrëveshjen e Dohas për tërheqjen e trupave amerikane në emër të talebanëve.

Sot, Baradar është udhëheqësi kryesor politik i grupit militant dhe është kthyer në Afganistan. Në një deklaratë këtë javë, ai tha: "Ne kemi arritur një fitore që nuk pritej ... tani ka të bëjë me mënyrën se si i shërbejmë dhe mbrojmë njerëzit tanë".

3. Muhamed Jakub

Mohammad Yakub është djali i themeluesit të talebanëve, Mullah Mohammed Omar. Ai besohet të jetë pak më shumë se 30 vjeç dhe aktualisht është udhëheqësi i operacioneve ushtarake të grupit.

Pas vdekjes së ish -udhëheqësit talebanë Akhtar Mansour në 2016, disa militantë donin të emëronin Yakub si komandantin e ri suprem të grupit, por të tjerët mendonin se ai ishte i ri dhe i mungonte përvoja. Sipas shtypit lokal, Yakub jeton në Afganistan.

Ndërsa talebanët vazhduan të bënin përparimin e tyre javën e kaluar, Yakub u bëri thirrje luftëtarëve talebanë të mos dëmtojnë anëtarët e ushtrisë apo qeverisë afgane dhe të qëndrojnë jashtë shtëpive të braktisura të zyrtarëve të qeverisë dhe të sigurisë që kishin ikur, sipas agjencisë së lajmeve Associated Press.

4. Sirajuddin Haqqani

Sirajuddin Haqqani është një nga zëvendës drejtuesit kryesorë të grupit. Pas vdekjes së babait të tij, Jalaluddin Haqqani, ai u bë udhëheqësi i ri i rrjetit Haqqani, i cili është kredituar me disa nga sulmet më të dhunshme që kanë ndodhur në Afganistan kundër forcave afgane dhe aleatëve të tyre perëndimorë vitet e fundit.

Rrjeti Haqqani është aktualisht një nga grupet militante më të fuqishme dhe më të frikshme të rajonit. Disa thonë se është edhe më me ndikim sesa grupi i Shtetit Islamik në Afganistan. Grupi, i caktuar nga SHBA si një organizatë terroriste, mbikëqyr pasuritë financiare dhe ushtarake të talebanëve përgjatë kufirit Pakistan-Afganistan.

Haqqani besohet të jetë rreth 45 vjeç dhe vendndodhja e tij nuk dihet. Në një artikull opinioni në New York Times vitin e kaluar para nënshkrimit të marrëveshjes së Dohas, Haqqani shkroi: "Për më shumë se katër dekada, jetë të çmuara afgane kanë humbur çdo ditë. Të gjithë kanë humbur dikë që e donin. Të gjithë janë lodhur nga lufta. Unë jam i bindur se vrasja dhe gjymtimi duhet të ndalen. "

5. Abdul Hakim

Në shtator 2020, talebanët caktuan Abdul Hakeem si kreun e ri të ekipit negociator të talebanëve në Doha. Ai besohet të jetë rreth 60 vjeç. Thuhet se ai drejtonte një medrese - një shkollë fetare islame - në Quetta, Pakistan, nga ku ai gjithashtu mbikëqyri gjyqësorin e talebanëve.

Thuhet se shumë udhëheqës të lartë talebanë u strehuan në Quetta, nga ku udhëhoqën grupin. Por Islamabadi e ka mohuar ekzistencën e "Quetta Shura". Hakeem gjithashtu kryeson këshillin e fuqishëm talebanë të dijetarëve fetarë dhe besohet se është një nga njerëzit më të afërt me komandantin suprem, Akhundzada.