Shkencëtarët japin alarmin, bota kapërcen për herë të parë kufirin e ngrohjes me 2 gradë

Temperatura e Tokës u rrit për pak kohë mbi një prag vendimtar që shkencëtarët kanë paralajmëruar për dekada se mund të ketë ndikime katastrofike dhe të pakthyeshme në planet dhe ekosistemet e tij, tregojnë të dhënat e ndara nga një shkencëtare e njohur e klimës.

Për herë të parë, temperatura mesatare globale të premten e javës së kaluar ishte 2 gradë Celsius më e nxehtë se nivelet para industrializimit, sipas të dhënave paraprake të ndara në platformën X nga Samantha Burgess, zëvendësdrejtoreshë e Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Copernicus, me qendër në Europë.

Pragu u tejkalua vetëm përkohësisht dhe nuk do të thotë se bota është në një gjendje të përhershme të ngrohjes mbi 2 gradë Celcius nga kufiri maksimal, por është një simptomë e një planeti që bëhet gjithnjë e më i nxehtë dhe që shkon drejt një situate afatgjatë ku kriza klimatike ndikon ndjeshëm.

Përllogaritja jonë më e mirë është se kjo ishte dita e parë kur temperatura globale ishte më shumë se 2°C mbi nivelet 1850-1900 (ose para-industriale), në 2.06°C.

Burgess tha në postimin e saj se temperaturat globale të premten ishin mesatarisht 1.17 gradë mbi nivelet 1991-2020, duke e bërë 17 nëntorin më të ngrohtë në histori.

Por në krahasim me kohët para-industriale, përpara se njerëzit të fillonin djegien e lëndëve fosile në një shkallë të gjerë dhe të ndryshonin klimën natyrore të Tokës, temperatura ishte 2.06 gradë më e ngrohtë.

Shkelja e 2 gradëve të premten erdhi dy javë përpara fillimit të konferencës së OKB-së për klimën COP28 në Dubai, ku vendet do të vlerësojnë progresin e tyre drejt marrëveshjes së Parisit për Klimën për të kufizuar ngrohjen globale në 2 gradë mbi nivelet para-industriale, me një ambicie për ta kufizuar atë në 1.5 gradë.

Mbetjet e një automjeti në një lagje të djegur pas zjarreve në Lahaina, Maui, Hawaii të premten, 18 gusht 2023.

Asnjë vend në SHBA nuk është i sigurt nga kriza klimatike, por një raport i ri tregon se ku është më e rënda.

Një ditë mbi 2 gradë ngrohje “nuk do të thotë se Marrëveshja e Parisit është shkelur”, tha Burgess për CNN, por thekson se si po i afrohemi atyre kufijve të rënë dakord ndërkombëtarisht.

Mund të presim që të shohim frekuencë në rritje prej 1.5 gradë dhe ditë 2 gradë gjatë muajve dhe viteve të ardhshme.

Të dhënat e Copernicus janë paraprake dhe do të duhen javë për t’u konfirmuar me vëzhgime të jetës reale.

Bota tashmë duket në rrugën drejt kapërcimit 1.5 gradë të ngrohjes në një bazë afatgjatë në vitet e ardhshme, një prag përtej të cilit shkencëtarët thonë se njerëzit dhe ekosistemet do të luftojnë për t’u përshtatur.

Një raport i OKB-së i botuar të hënën tregoi se edhe nëse vendet do të zbatonin premtimet e tyre aktuale për reduktimin e emetimeve, bota do të arrinte midis 2.5 dhe 2.9 gradë ngrohje diku këtë shekull.

Richard Allan, profesor i shkencës klimatike në Universitetin e Reading në Mbretërinë e Bashkuar, e quajti shkeljen një “kanarinë në minierën e qymyrit” e cila “nënvizon urgjencën e trajtimit të emetimeve të gazeve serrë”.

Shkencëtarët po shprehin gjithnjë e më shumë alarmin se të dhënat për temperaturat po i tejkalojnë parashikimet e tyre.

Një raport i OKB-së javën e kaluar zbuloi se sipas planeve klimatike të vendeve, ndotja nga ngrohja e planetit në vitin 2030 do të jetë ende 9% më e lartë se në vitin 2010.

Sipas Panelit Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike, bota duhet të ulë emetimet me 45% deri në fund të kësaj dekade në krahasim me vitin 2010 të kemi ndonjë shpresë për të kufizuar ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale. Një rritje prej 9% do të thotë se objektivi është larg.

Një raport tjetër i OKB-së zbuloi gjithashtu se bota po planifikon të rrëzojë kufirin e prodhimit të lëndëve djegëse fosile që do të mbante një kapak mbi ngrohjen globale.

Deri në vitin 2030, vendet planifikojnë të prodhojnë më shumë se dyfishin e kufirit të lëndëve djegëse fosile që do ta kufizonin ngrohjen në 1.5 gradë.