Për 44 vjet, satelitët i kanë ndihmuar shkencëtarët të gjurmojnë se sa akull po lundron në oqean rreth vijës bregdetare prej 18,000 km të Antarktidës.
Ujërat skajore të kontinentit dëshmojnë një ndryshim masiv çdo vit, me akullin e detit që arrin kulmin në rreth 18 milion km katrorë çdo shtator përpara se të bjerë në pak më shumë se 2 milion km katror deri në shkurt.
Por gjatë këtyre katër dekadave të vëzhgimeve satelitore, nuk ka pasur kurrë më pak akull rreth kontinentit sesa javën e kaluar.
“Deri në fund të janarit mund të themi se ishte vetëm çështje kohe. Ne po shohim më pak akull kudo,” thotë Dr Will Hobbs, një ekspert i akullit të detit Antarktik.
Në verën e hemisferës jugore të vitit 2022, sasia e akullit të detit ra në 1.92 metra katrorë më 25 shkurt, një nivel më i ulët i të gjitha kohërave bazuar në vëzhgimet satelitore që filluan në 1979.
Por deri më 12 shkurt të këtij viti, rekordi i vitit 2022 ishte thyer tashmë. Akulli vazhdoi të shkrihej, duke arritur një rekord të ri të ulët prej 1.79 metra katrorë më 25 shkurt dhe duke mposhtur rekordin e mëparshëm me 136,000 km katrorë, një zonë dyfishi i madhësisë së Tasmanisë.
Në pranverën e hemisferës jugore, erërat e forta mbi Antarktidën perëndimore pushtuan akullin. Në të njëjtën kohë, Hobbs thotë se zona të mëdha në perëndim të kontinentit mezi ishin rikuperuar nga humbjet e një viti më parë.
“Për shkak se akulli i detit është kaq reflektues, është e vështirë të shkrihet nga rrezet e diellit. Por nëse keni ujë të hapur pas tij, kjo mund të shkrijë akullin nga poshtë”, thotë Hobbs.
Hobbs dhe shkencëtarë të tjerë thanë se rekordi i ri, hera e tretë që thyhet në gjashtë vjet, ka nisur një përleshje për përgjigje mes shkencëtarëve polarë.
Fati i Antarktidës, veçanërisht akulli në tokë, është i rëndësishëm sepse kontinenti mban mjaft akull për të ngritur nivelin e detit me shumë metra nëse do të shkrihej.
Antarktida është e vështirë të studiohet jo vetëm për shkak të largësisë së saj, por në sfidat e mbledhjes së të dhënave rreth një kontinenti të ekspozuar ndaj variacioneve të mëdha të erës dhe stuhive nga të gjitha anët.
Shkencëtarët e Antarktidës tani po përpiqen të zbulojnë se çfarë po ndodh. A janë rënia në akullin e detit dhe nivelet e ulëta rekorde të njëpasnjëshme vetëm një fenomen natyror në një kontinent tejet të vështirë për t'u studiuar? Apo janë këto të dhëna një tjetër shenjë e qartë se kriza klimatike po godet në kontinentin e ngrirë?
“Antarktida mund të duket e largët, por ndryshimet përreth mund të ndikojnë në klimën globale dhe shkrirja e shtresave të akullit prek komunitetet bregdetare në mbarë botën. Të gjithë duhet të jenë të shqetësuar për atë që po ndodh në Antarktidë”, thotë Purich.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
