Speciet pushtuese po i kushtojnë botës të paktën 423 miliardë dollarë çdo vit dhe janë bërë një kërcënim kryesor për diversitetin e jetës në Tokë, sipas një vlerësimi të OKB-së.
Të paktën 3,500 specie invazive të dëmshme janë regjistruar globalisht në çdo rajon, të përhapura nga udhëtimet dhe tregtia njerëzore. Ndikimi i tyre është shkatërrues për njerëzit dhe kafshët e egra, ndonjëherë duke shkaktuar zhdukje dhe duke dëmtuar përgjithmonë funksionimin e shëndetshëm të një ekosistemi.
Shkencëtarët kryesorë thonë se kërcënimi i paraqitur nga speciet pushtuese është i nënvlerësuar dhe ndonjëherë i papranuar, me më shumë se 37,000 specie aliene që tani dihet se prezantohen në mbarë botën dhe rreth 200 vendosen çdo vit.
Ndërsa jo të gjithë do të bëhen invazive, ekspertët thonë se ka mjete të rëndësishme për të zbutur përhapjen dhe ndikimin e tyre, duke mbrojtur dhe rivendosur ekosistemet në proces.
“Llojet e huaja pushtuese janë një kërcënim i madh për biodiversitetin dhe mund të shkaktojnë dëme të pakthyeshme për natyrën, duke përfshirë zhdukjen e specieve lokale dhe globale, dhe gjithashtu kërcënojnë mirëqenien njerëzore”, shkruan Prof Helen Roy, Prof Aníbal Pauchard dhe Prof Peter Stoett, të cilët drejtuan kërkimin.
“Edhe pse speciet specifike që shkaktojnë dëme ndryshojnë nga vendi në vend, këto janë rreziqe dhe sfida me rrënjë globale, por ndikime shumë lokale me të cilat përballen njerëzit në çdo vend, nga të gjitha prejardhjet dhe në çdo komunitet, madje edhe Antarktida po preket.”
Vlerësimi, i prodhuar nga Platforma Ndërqeveritare e Politikës së Shkencës për Biodiversitetin dhe Shërbimet e Ekosistemit (IPBES), organi kryesor i OKB-së për shkencën e biodiversitetit, u prodhua nga 86 ekspertë duke përfshirë shkencëtarë dhe komunitete indigjene, gjatë katër viteve e gjysmë dhe u miratua nga qeveritë këtë fundjavë në Bon.
Gjetjet pasojnë një raport të vitit 2019 që paralajmëroi se 1 milion specie ishin në rrezik të zhdukjes, të kërcënuara nga ndotja, ndryshimet klimatike, speciet pushtuese, shfrytëzimi i drejtpërdrejtë i organizmave dhe ndryshimi i përdorimit të tokës. Ndërsa speciet pushtuese kanë kontribuar në 40% të të gjitha zhdukjeve të njohura të kafshëve, qeveritë kërkuan më shumë kërkime për të kuptuar më mirë problemin.
Tre speciet kryesore pushtuese përfshijnë zymbylin e ujit, një bimë ujore e lindur në Amerikën e Jugut tropikale që bllokon rrugët ujore dhe dëmton peshkimin, shkurret e lulëzuara lantana dhe miu i zi. Shembuj të tjerë përfshijnë speciet pushtuese të mushkonjave, si Aedes albopictus dhe Aedes aegypti, që përhapin virusin e Nilit Perëndimor dhe virusin Zika.
Raportet më të shumta të specieve pushtuese u vunë re në Amerikë me 34% të të gjitha raporteve, e ndjekur nga Evropa dhe Azia Qendrore (31%), Azia Paqësori (25%) dhe Afrika (7%). Tre të katërtat e raporteve ishin në ekosistemet tokësore, kryesisht pyje dhe pyje boreale. Autorët zbuluan se kostoja e pushtimeve biologjike ishte rritur 400% çdo dekadë që nga viti 1970 dhe parashikohet se do të vazhdojë të rritet në vitet në vijim.
Vlerësimi i ekspertëve zbuloi se kishte një gamë të gjerë opsionesh për të luftuar përhapjen dhe ndikimin e specieve pushtuese, një nga objektivat e rënë dakord në Cop15 të biodiversitetit dhjetorin e kaluar në Montreal në objektivat globale të kësaj dekade.
Programet e çrrënjosjes në ishuj, të cilët janë prekur në mënyrë disproporcionale nga përhapja e specieve pushtuese, kanë pasur një shkallë suksesi prej 88%, sipas raportit.
Raporti zbuloi se pavarësisht objektivit të fundit global të OKB-së për kontrollin e përhapjes së specieve pushtuese, 84% nuk kishin legjislacion ose rregullore specifike kombëtare. Disa vende kanë politika ambicioze për këtë çështje, si Zelanda e Re, e cila synon të zhdukë të gjitha speciet pushtuese nga ishujt e saj deri në mesin e shekullit.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
