
<p>Fondi Botëror i Monumenteve (WMF) ka shtuar për herë të parë Hënën në listën e sajteve historike të kërcënuara, duke përmendur rrezikun e paraqitur nga udhëtimi komercial në hapësirë në vendet e uljes së misioneve të para hënore.</p> <p>Çdo dy vjet, WMF publikon një listë me 25 vende në rrezik nga ndryshimet klimatike, turizmi, konfliktet dhe fatkeqësitë natyrore. Aktivizmi i organizatës ka çuar në ndërtimin e mbrojtjeve të përmirësuara nga përmbytjet në Venecia, rinovimin e Tempullit Mahadev në Nepal dhe mbrojtjen e disa tempujve në kompleksin Angkor Wat të Kamboxhias.</p> <p>Botuar të mërkurën, edicioni i fundit i listës përmban site në 29 vende, duke përfshirë peizazhin urban të shkatërruar kryesisht të Gazës dhe bregun suahili, i cili përfshin katër vende të Afrikës Lindore. Ai gjithashtu përfshin vendin e parë të trashëgimisë jashtëtokësore.</p> <p>“<em>Ndërsa fillon një epokë e re e eksplorimit të hapësirës, mbetjet fizike të uljeve të hershme në Hënë janë nën kërcënim, duke rrezikuar këto simbole të qëndrueshme të arritjeve kolektive njerëzore</em>”, tha organizata në faqen e saj të internetit. “<em>Më 20 korrik 1969, kur misioni Apollo 11 zbarkoi në Detin e Qetësisë, 650 milionë njerëz në Tokë panë njerëzit të ecnin në sipërfaqen e Hënës për herë të parë</em>.”</p> <p>Astronautët e Apollo 11 lanë pas 106 objekte në vendin e uljes së Tranquility Base, duke përfshirë modulin e uljes, instrumentet shkencore dhe printimin ikonë të çizmeve të Neil Armstrong.</p> <p>"<em>Baza është një nga mbi 90 vendet historike të uljes dhe goditjes që shënon praninë e njerëzimit në sipërfaqen e Hënës dhe dëshmojnë për disa nga veprat tona më të jashtëzakonshme të guximit dhe zgjuarsisë</em>," tha WMF.</p> <p>Ndërkohë që këto vende janë ruajtur në gjendje relativisht të qëndrueshme për shkak të mungesës së erës dhe ujit të rrjedhshëm në sipërfaqen e Hënës, "një interes i ringjallur kohët e fundit në aktivitetin njerëzor në Hënë, duke përfshirë një industri tregtare hapësinore në rritje" i vendos ato në rrezik, paralajmëroi organizata.</p>



