
Ditët e fundit të opozitarit rus Alexei Navalny mund të ndihmojnë për të kuptuar se çfarë ndodhi me disidentin anti-Putin para se të vdiste.
Ose të paktën është shpresa e atyre që në këto orë përpiqen të rindërtojnë një të vërtetë që duket e mohuar, dhe një trup që nuk po gjendet.
Ajo që dihet, siç konfirmon edhe familja e tij, është se pavarësisht kushteve shumë të rënda të paraburgimit, ai nuk ka qenë i sëmurë.
Navalny kishte qenë në një qeli izolimi maksimal, deri 48 orë para vdekjes së tij. E kishin dërguar atje për herë të 27-të që kur u arrestua, gjithsej 295 ditë nga 1126 që kishte kaluar në burgjet e Putinit.
Por qelia e dënimit në burgun e Kharp ishte më e keqja nga të gjitha që kishte kaluar më parë.
IK3, burgu përtej Rrethit Arktik, është më i ashpër, i rindërtuar në vitin ‘61.
Qyteti i afërt i Kharp është shtëpia pothuajse vetëm e familjeve të njerëzve që punojnë në burg, rojeve dhe punonjësve. Më 1 shkurt, Navalny u kthye në “qelinë disiplinore”.
Të mërkurën e 14 shkurtit ai u kthye në një qeli “normale” pas pesëmbëdhjetë ditësh izolim. Edhe pse kalvari duhet të ketë qenë i tmerrshëm, ai duket se po e mbante veten mirë.
Më 15 shkurt, një ditë pas përfundimit të izolimit, kishte një seancë, nga distanca, me gjykatën e Khovrov.
Navalny shfaqej i qeshur, solid (kështu e gjetën edhe prindërit e tij më 12 shkurt, kur mundën ta takonin sërish pas muajsh).
Seanca dëgjimore kishte të bënte me një ankesë që Navalny kishte paraqitur kundër kushteve të paraburgimit në Koloninë e Ndëshkimit Numër 6 në rajonin e Vladimirit, ku ai u burgos para se të mbërrinte në Siberi.
Navalny bëri shaka me gjyqtarin, kur e pyeti nëse mund t’i kalojë një pjesë të pagës së tij të mirë, sepse ai “është pak thatë”. Ai qeshi, gjyqtari qeshi, roja qeshi.
Përmendet për gjendjen e tij të keqe shëndetësore në burg më parë (ai kishte vuajtur edhe dhimbje të forta stomaku, gjë që sugjeronte një tentativë të re helmimi), por nuk flitet për probleme shëndetësore në atë kohë.
Këto janë imazhet e fundit të Navalny të gjallë. Videoja fiket, ai kthehet në qeli, vdes pas 24 orësh.
Komunikimi i parë zyrtar, për të cilin tashmë ka shumë dyshime, është ora e vdekjes së Navalny, 14:00 dhe 17:00. Sipas burgut, e vetmja gjë që ka ndodhur përpara është normale, shëtitje, ajrimi i të burgosurve.
Por kohët duket se nuk përputhen. Sipas rrëfimeve të aktivistëve që kanë kaluar nëpër IK3, si Maria Pevchikh apo Igor Kalyapin, ora e ziles vendoset çdo ditë midis orës 5 dhe 6 të mëngjesit dhe ora e ajrimit të lejuar, me duar pas shpine ose me pranga, është në gjashtë e gjysmë. Temperaturat e jashtme bien deri në minus 40 gradë.
Shëtitja shpesh bëhet në një oborr të ngrirë që është më i ngushtë se qelia, nga e cila i burgosuri, i vetëm, mezi mund të shohë qiellin.
Ndonjëherë, ora e ajrit të pastër mund të kthehet në një orë torture: “Gjatë dimrit - shkruante aktivistja Olga Romanova, duke raportuar dëshmitë e një të burgosuri - ata mbledhin në një oborr më të madh disa të burgosur të veshur me rroba të lehta, pa pallto, shall apo doreza, dhe detyrohen të qëndrojnë pa lëvizur, madje pa mundur t’i fusin duart në xhepa ose t’i fërkojnë ato, duhet të qëndrojnë të tillë, të zhveshur, në të ftohtë për tridhjetë ose dyzet minuta, i lajnë me ujë të ftohtë”.
Por ajo që nuk shtohet është koha e vdekjes që nuk korrespondon me orët e kohës së lirë të lejuara në burg, për çfarë “shëtitjeje” po flasim?



