Një teknologji e fshehtë për t’i bërë nëndetëset super të heshtura dhe për të përgjysmuar rrezen e zbulimit të motorëve të tyre. Në Kinë, një grup shkencëtarësh po përpiqet të optimizojë një metodë e cila mund të zbusë dridhjet dhe të përmirësojë fshehtësinë e mjeteve të përdorura në operacione të mundshme të fshehta.
Zhang Zhiyi dhe ekipi i tij i studiuesve nga Laboratori Shtetëror i Sistemeve Mekanike dhe Dridhjeve në Universitetin Jiao Tong të Shangait besojnë se inovacioni i tyre teorikisht mund ta zvogëlojë rrezen e zbulimit të sistemeve armiqësore sonare me më shumë se gjysmën e aktuales.
Studimi i tyre, i botuar në revistën kineze Noise and Vibration Control, bazohet në zëvendësimin e bazamenteve tradicionale të ngurta të motorëve të nëndetëseve me një sistem hibrid izolimi të dridhjeve aktive-pasive, i cili do të zvogëlonte zhurmën e motorit të transmetuar përmes trupit të nëndetëseve deri në 26 decibel (dB).
Sistemi, raportoi South China Morning Post kombinon një unazë “sanduiç” çelik-gome-çelik për të shpërndarë dridhjet dhe një shtresë aktive me 12 aktivizues piezoelektrikë të rregulluar në mënyrë radiale rreth motorit për të zvogëluar më tej zhurmën.
Këto pajisje elektrikë janëntë gjendje të neutralizojnë lëvizjet e motorit në nivel mikroni me forca të larta kontrolli përmes mekanizmave të levës precize.
“Hulumtimet tregojnë se një ulje prej vetëm 10 decibel e zhurmës së prodhuar nga një mjet nënujor mund ta zvogëlojë gamën e zbulimit të tij me 32 përqind”, thuhet në studim.
“Gjatë navigimit me shpejtësi të ulët, zhurma mekanike e gjeneruar nga funksionimi i pajisjeve të energjisë është burimi kryesor i zhurmës për automjetet nënujore, duke shërbyer si një nënshkrim akustik kyç për zbulimin, që zakonisht manifestohet si një seri komponentësh tonalë me frekuencë të ulët”, thanë studiuesit.
Nga kjo pikëpamje, zbatimi i masave për zbutjen e dridhjeve për të zvogëluar transmetimin e energjisë nga motorët përmes strukturave mbështetëse duket thelbësor për të përmirësuar performancën akustike të mjeteve nënujore.
Zhang dhe ekipi i tij kryen teste laboratorike në një prototip në shkallë të vogël që tregoi performancë të paparë, me një reduktim prej 24 dB 12 dB pasiv plus 12 dB aktiv në 100 Hz dhe 26 dB në 400 Hz.
Sipas studimit, gjerësia efektive e brezit shtrihej nga 10 në 500 Herz, duke mbuluar shumicën e harmonikave tipike të motorëve, ndërsa anulimi i zhurmës në kohë reale ishte i mundur falë kohës jashtëzakonisht të shkurtër të reagimit të sistemit.
Studiuesit thanë se algoritmi inteligjent adaptiv FX-LMS i sistemit përdori një matricë kontrolli shumëdimensionale për të koordinuar të 12 aktivizuesit, duke shmangur sythet destabilizuese të reagimit, një sfidë e madhe në aplikimet e botës reale.
Rezultatet laboratorike janë të habitshme, por pengesat mbeten. Ndërkohë, ngurtësia e gomës ndryshon me temperaturën dhe presionin, dhe nuk dihet se sa gjatë do të zgjasin materialet në funksionim afatgjatë.
Nuk është e qartë se çfarë lloj uljeje të zhurmës së motorit përdoret në nëndetëset kineze.
Për më tepër, studiuesit nuk specifikuan se çfarë përmirësimi të përgjithshëm në profilin e zhurmës së nëndetëses do të arrihej nga teknologjia e re. Shkurt, ka ende shumë për të bërë. Por intuita duket më shumë se interesante.



