TVSH për biznesin e vogël, çfarë deklaronte Rama në 2013-n dhe si ndikoi aksioni kundër informalitetit

Dy ditë më parë, gjatë një takimi në Fier, kryeministri Rama paralajmëroi shtirjen e TVSH-së mbi të gjithë bizneset e vogla. Në kuadër të konsultimit publik për buxhetin dhe paketën fiskale 2018, Rama deklaoi se të gjitha subjektet e biznesit të vogël do të përfshihen në  TVSH, por për këto biznese nuk do të ketë rritje taksash. “Do t’i kërkojmë biznesit të vogël të bëhet pjesë e luftës kundër informalitetit. Të gjitha subjektet, edhe subjektet e biznesit të vogël do të përfshihen në  TVSH. Nuk është e vërtetë që do të ketë rritje taksash për biznesin e vogël. Ne e kemi bërë zero dhe do të vazhdojë të mbetet zero. Ne do ta përfshijmë në regjimin e TVSH, por kjo nuk do të thotë se do të ketë rritje taksash. Çdo biznes i vogël do të sillet në mënyrë të strukturuar”, tha kreu i qeverisë.

Para se të merrte mandatin e parë qeverisës, në fushatën e zgjedhjeve që do t’i jepnin pushtetin pas 8 vitesh qëndrimi në opozitë, Rama e vuri theksin pikërisht te nevoja që biznesi i vogël kishte për përkrahje.  

“400 mijë shqiptarë jetojnë me të ardhurat e biznesit  familjar, por biznesi i vogël jeton ditën e vetë më të keqe. I mbytur nga taksat, gjobat e padrejta dhe rënia e fuqisë blerëse, taksës së biznesit të vogël qeveria i shtoi edhe taksën e sheshtë 10% dhe TVSH 20%. Ne do ta rilindim  Shqipërinë, do të ulim taksat për 90% të shqiptarëve, do heqim taksën e biznesit të vogël, do të heqim taksën për ushqimet bazë, do të ulim taksën për faturën e energjisë për familjarët, do të krijojmë 300 mijë vende të reja pune. Me ne çdo familje që heton përmes biznesit të vogël do të rilindë, ky është zotimi ynë”, u shpreh Rama gjatë fushatës së zgjedhjeve të vitit 2013.

Aksioni i parë antiinformalitet në vjeshtë të vitit 2015 ndikoi dukshëm te biznesi i vogël. Përballë 500 grupeve të inspektorëve tatimorë që nisën punën në terren, shumë biznese të vogla ulën qepenat.

Aksioni antiinformalitet i hapi rrugën një debati në lidhje me objektin e tij, pasi rëndonte mbi të vegjlit. Ekspertët sugjeruan strategji për të ruajtur biznesin e vogël, si një treg i sigurt vetëpunësimi.

Kohët e fundit, bizneset e mëdha i kanë kërkuar kryeministrit të përfshijë bizneset e vogla në TVSH si mënyra më e mirë për të parandaluar evazionin që krijon përshkallëzimi. Aktualisht bizneset e vogla lëshojnë faturë të thjeshtë tatimore, për çdo blerës të tatueshëm që merr furnizimin. Ndersa për çdo blerës individ konsumator final, është i detyruar të lëshojë kupon tatimor nga pajisja fiskale. Çdo blerje të tyre janë të detyruar ta justifikojnë me faturë tatimore me TVSH, kur blerja është kryer te personat e regjistruar si tatimpagues të TVSH-së. 

Vendosja e TVSH-së për biznesin e vogël po studiohet pas rekomandimeve të Fondit Monetar Ndërkombëtar, që ka qenë gjithnjë kundër përjashtimeve fiskale, pasi ato janë burim evazioni. FMN ka pohuar në deklaratën e fundit në përfundim të Artikullit IV se “struktura e TVSH-së dhe e tatimfitimit për bizneset e vogla duhet të marrë në konsideratë një regjim të thjeshtuar për ta minimizuar barrën për administratën tatimore”.