Skadon marrëveshja New START, bota mbetet pa kufizime për armët bërthamore të SHBA dhe Rusisë

Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara ka reaguar pas skadimit të marrëveshjes New START, e cila vendoste kufizime të detyrueshme për arsenalet bërthamore të Shteteve të Bashkuara dhe Federatës Ruse. 

Në deklaratën e tij, ai e cilësoi këtë zhvillim si një moment të rëndë për paqen dhe sigurinë ndërkombëtare, duke theksuar se për herë të parë pas më shumë se 50 vitesh, bota mbetet pa asnjë kufizim ligjor për armët strategjike bërthamore të dy fuqive që zotërojnë shumicën e arsenalit bërthamor global. 

OKB paralajmëron se rreziku i përdorimit të një arme bërthamore është në nivelin më të lartë në dekada, ndërsa i bën thirrje Rusisë dhe SHBA-së të rikthehen urgjentisht në tryezën e negociatave për një marrëveshje të re që rikthen kontrollin dhe ul rrezikun e një gare të re bërthamore.

Skadimi i Traktatit New START, në mesnatën e sotme, shënon një moment shumë të rëndë për paqen dhe sigurinë ndërkombëtare. 

 

Për herë të parë pas më shumë se gjysmë shekulli, bota përballet me një situatë ku nuk ka më asnjë kufizim ligjor të detyrueshëm për arsenalet strategjike bërthamore të Federatës Ruse dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës – dy shtetet që zotërojnë shumicën dërrmuese të armëve bërthamore në botë. 

 

Gjatë Luftës së Ftohtë dhe më pas, marrëveshjet për kontrollin e armëve bërthamore mes këtyre dy qeverive ndihmuan të shmangej katastrofa. 

 

Ato krijuan stabilitet dhe, së bashku me masa të tjera, parandaluan gabime të rrezikshme që mund të sillnin pasoja shkatërruese. Më e rëndësishmja, këto marrëveshje bënë të mundur uljen e mijëra armëve bërthamore nga arsenalet kombëtare. 

 

Nga Bisedimet për Kufizimin e Armëve Strategjike deri te New START, kontrolli i armëve strategjike ka përmirësuar ndjeshëm sigurinë e të gjithë popujve, veçanërisht të popullatave të Shteteve të Bashkuara dhe Federatës Ruse. 

Shkatërrimi i këtij progresi shumëvjeçar nuk mund të ndodhte në një moment më të keq, pasi rreziku që një armë bërthamore të përdoret është më i larti në dekada. Megjithatë, edhe në këtë situatë pasigurie, duhet të kërkojmë shpresë. Kjo mund të jetë një mundësi për të nisur nga e para dhe për të krijuar një regjim të ri të kontrollit të armëve, të përshtatshëm për realitetin e sotëm që po ndryshon me shpejtësi. Unë e mirëpres faktin që Presidentët e të dy shteteve kanë bërë të qartë se e kuptojnë ndikimin destabilizues të një gare të re bërthamore dhe nevojën për të mos u kthyer në një botë pa kontroll dhe pa kufizime në përhapjen e armëve bërthamore. Bota tani pret nga Federata Ruse dhe Shtetet e Bashkuara që fjalët t’i kthejnë në veprime. 

 

I bëj thirrje të dy shteteve që të kthehen sa më shpejt në tryezën e negociatave dhe të bien dakord për një marrëveshje të re që rikthen kufizime të verifikueshme, ul rreziqet dhe forcon sigurinë e përbashkët.