Për herë të parë, ngrohja globale ka tejkaluar 1.5C gjatë një viti të tërë, sipas shërbimit klimatik të BE-së.
Udhëheqësit botërorë premtuan në vitin 2015 se do të përpiqen të kufizojnë rritjen afatgjatë të temperaturës në 1.5C, gjë që shihet si thelbësore për të ndihmuar në shmangien e ndikimeve më të dëmshme.
Kjo shkelje e parë njëvjeçare nuk e thyen atë "marrëveshje të Parisit" historike, por e afron botën më afër për ta bërë këtë në planin afatgjatë.
Veprimet urgjente për të ulur emetimet e karbonit mund të ngadalësojnë ngrohjen, thonë shkencëtarët.
"Të kalosh mbi [1.5C të ngrohjes] në një mesatare vjetore është e rëndësishme," thotë Prof Liz Bentley, shefe ekzekutive e Shoqërisë Mbretërore Meteorologjike. "Është një hap tjetër në drejtimin e gabuar. Por ne e dimë se çfarë duhet të bëjmë."
Kufizimi i ngrohjes afatgjatë në 1.5C mbi nivelet "para-industriale" - përpara se njerëzit të fillonin djegien e sasive të mëdha të lëndëve djegëse fosile është bërë një simbol kyç i përpjekjeve ndërkombëtare për të trajtuar ndryshimet klimatike.

Një raport historik i OKB-së në 2018 tha se rreziqet nga ndryshimet klimatike të tilla si valët e të nxehtit intensiv, rritja e nivelit të detit dhe humbja e jetës së egër ishin shumë më të larta në 2C të ngrohjes sesa në 1.5C.
Por temperaturat kanë vazhduar të rriten me një ritëm shqetësues, tregojnë të dhënat nga Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike të BE-së Copernicus nga viti i kaluar. Periudha nga shkurti 2023 deri në janar 2024 arriti në 1.52C ngrohje.
Kjo shkelje njëvjeçare nuk është befasi e madhe. Janari ishte muaji i tetë i ngrohtë rekord me radhë.
Në fakt, një grup shkencor, Berkeley Earth, thotë se viti kalendarik 2023 ishte më shumë se 1.5C mbi nivelet para-industriale. Organe të tjera shkencore, si NASA, i vendosin 12 muajt e fundit pak nën 1.5C të ngrohjes.

Këto dallime të vogla janë kryesisht për shkak të mënyrës se si janë vlerësuar temperaturat globale për fundin e viteve 1800, kur matjet ishin më të rralla.
Por të gjitha grupet kryesore të të dhënave bien dakord për trajektoren e fundit të ngrohjes dhe se bota është në periudhën e saj më të ngrohtë që nga fillimi i regjistrimeve moderne dhe ka të ngjarë për shumë më gjatë.
Ndikimet e ndryshimeve klimatike do të vazhdojnë të përshpejtohen diçka që na kanë dhënë shije valët ekstreme të të nxehtit, thatësirat, zjarret dhe përmbytjet gjatë 12 muajve të fundit.
Por studiuesit janë të prirur të theksojnë se njerëzit ende mund të bëjnë një ndryshim në trajektoren e ngrohjes së botës.
Bota ka bërë disa përparime , me teknologjitë e gjelbra si burimet e rinovueshme dhe automjetet elektrike që lulëzojnë në shumë pjesë të botës.



