
Angela Merkel e ka pëlqyer gjithnjë rusishten. "Është një gjuhë e bukur," është shprehur ajo një herë. "Shumë shpirtërore, pak si muzikë." Ajo thotë se e mësoi rusishten duke folur me ushtarët sovjetikë të stacionuar pranë shtëpisë së saj në qytetin Templin gjatë kohës së Gjermanisë Lindore. Në fakt, Angela 15-vjeçare e mësoi aq mirë rusishten saqë fitoi një konkurs në shkollë, çmimi i të cilit ishte një udhëtim në Moskë. Ndërsa ishte atje, ajo bleu një album nga The Beatles. Fjala e saj e preferuar ruse është "терпение", e cila përafërsisht përkthehet si "tolerancë ndaj vuajtjes".
“terpение” mund të emërtojë më së miri marrëdhënien e saj me Vladimir Putin. Asaj iu desh të përballej me të gjatë gjithë 16 viteve të saj si kancelare, fillimisht kur ai ishte president, pastaj gjatë mandatit si kryeministër dhe më pas përsëri si president. Përveç Rexhep Tajip Erdogan të Turqisë, asnjë politikan tjetër i huaj nuk ka qenë kaq i pranishëm për kaq gjatë gjatë katër mandateve të Merkelit.
Në Gjermani, tani Merkeli po fajësohet për marrëdhënien e ndërtuar me Putinin. Pyetjet që ngrihen janë disa: Pse, për shembull, Ukraina nuk ishte e lidhur ngushtë me Perëndimin gjatë mandateve të Merkelit, në mënyrë që Putini të mos e sulmonte? Dhe pse Merkel lejoi që Gjermania të bëhej kaq e varur nga importet ruse të energjisë?
Social Demokratët e qendrës së majtë (SPD) deri më tani kanë qenë objektivi i shumicës së sulmeve për shkak të perceptimit të përhapur se partia ka qenë shumë mirëkuptuese për rusët gjatë viteve. Por kur bëhet fjalë për qëndrimin e tyre ndaj Rusisë, as Kristian Demokratët konservatorë (CDU) nuk e presin një shifër kaq të madhe. Pak politikanë të CDU kanë guxuar ta kritikojnë hapur ish-kancelaren, por "pikëpamja e përgjithshme e heshtur", thotë për Der Spiegel një burim, është se janë bërë shumë gabime.
Christian von Stetten, deputet i CDU-së, është një nga të paktët që e shpreh hapur këtë qëndrim. “Kam paralajmëruar 10 vjet më parë se ne do të bëheshim gjithnjë e më të varur nga gazi rus nëse zgjeronim burimet e rinovueshme pa objekte adekuate të ruajtjes së energjisë dhe në të njëjtën kohë mbyllnim termocentralet tona bërthamore dhe me qymyr, të cilat prodhojnë energji gjatë gjithë kohës”. Ai shton me qortim: “Kancelarja dhe ne si parti lejuam të na merrte rryma përpara”.
Një burim i afërt me ish-kancelaren madje shtron pyetjen retorike nëse Gjermania mund të jetë më mirë tani me Olaf Scholz në krye të qeverisë gjermane. Madje shumë e shpjegojnë “afeksionin” e Merkelit për Rusinë me faktin se ajo është një ish-qytetare e Gjermanisë Lindore.
Në fakt, njëfarë afiniteti i Merkelit për Rusinë është vënë re gjithmonë. Ajo i do figurat e mëdha letrare Leo Tolstoy dhe Fjodor Dostojevsky dhe mbante në tryezën e saj në kancelari një fotografi të Katerinës së Madhe, e cila vinte nga principata gjermane e Anhalt-Zerbst.
Duke marrë parasysh faktin që ajo e njihte rusishten dhe faktin se është rritur në Gjermaninë Lindore, në rrethin e liderëve të Perëndimit, Merkel njihet si eksperte e mentalitetit të vendit dhe Putinit. Kjo e ktheu në njeriun e përshtatshëm për negociata me liderin rus.
Distancë e barabartë midis Uashingtonit dhe Moskës?
Partneri i koalicionit kur Merkel ishte në pushtet, SPD, shkoi edhe më larg se kancelarja kur ishte fjala për zbutjen. "Ne duhet të kemi distancë të barabartë midis nesh dhe Amerikës nga njëra anë dhe neve dhe Rusisë nga ana tjetër", tha Peter Struck, kreu i grupit parlamentar të SPD midis 2005 dhe 2009. Distanca e barabartë ka qenë prej kohësh një thirrje gjermane, veçanërisht majtas.
Merkel nuk e mendoi gjatë konceptin e distancës së barabartë, pasi as ajo nuk ishte e përgatitur të kundërshtonte me vendosmëri Putinin.
Putini shikonte me dyshim për vite me radhë ndërsa Bashkimi Evropian negocionte një Marrëveshje Asociimi me Ukrainën, duke lëshuar kërcënime dhe duke bërë oferta. Në fund të fundit, udhëheqësit në Kiev u detyruan të zgjidhnin mes Evropës dhe Rusisë, dhe ata vazhduan të impononin më shumë kushte në marrëveshje, duke e çuar zemëruar kancelaren. Në një raund negociatash, ajo tha: "Ndjehem sikur jam në një dasmë ku dhëndri po vendos kushte të reja në minutën e fundit".
Në vitin 2013, qeveria në Kiev vendosi përfundimisht kundër marrëveshjes me BE-në, një veprim që shkaktoi protestat e Euromaidan, një kryengritje e ukrainasve me orientim perëndimor. Presidenti pro-rus i vendit iku në mërgim në Rusi, ndërsa Frank-Ëalter Steinmeier, në fjalimin e tij inaugurues si ministër i Jashtëm, pranoi që Evropa ndoshta e kishte nënvlerësuar faktin se mund ta "pushtonte këtë vend nëse do t'i duhej të zgjidhte midis Evropës dhe Rusisë. "
Menjëherë pas kryengritjes së Maidan, Putin pushtoi Krimenë dhe ofroi mbështetje financiare dhe ushtarake për separatistët në rajonet Luhansk dhe Donetsk të Ukrainës. Ai nuk ishte i përgatitur të pranonte kthimin e Ukrainës nga Perëndimi dhe mund të ketë qenë e qartë për të se ai mund t’ia hidhte me aq. Merkel e telefonoi dhe i tha se aneksimi i Krimesë ishte "i papranueshëm" dhe një "shkelje e ligjit ndërkombëtar". Ajo vendosi disa sanksione, dhe kaq.
Gjatë negociatave në Minsk në fillim të vitit 2015, Merkel dhe presidenti i atëhershëm francez François Hollande arritën një marrëveshje formale armëpushimi në Evropën Lindore, por ajo nuk u respektua kurrë. Në një sondazh, gjysma e gjermanëve të anketuar thanë se ishin në favor të pranimit të aneksimit të Krimesë.
Më vonë, Merkel justifikoi pranimin e padrejtësisë flagrante të Gjermanisë në Krime dhe Ukrainën lindore me ndërtimin e Murit të Berlinit në 1961. As amerikanët nuk ndërhynë atëherë, tha ajo, duke shtuar se ajo nuk mund të vepronte kundër tyre. Ndonjëherë, sipas logjikës së saj, duheshin pranuar padrejtësitë e momentit me shpresën për një të ardhme më të mirë.
Me shkurtime nga Der Spiegel



