Ku po shkojnë refugjatët afganë pas pushtimit nga talebanët?

Mijëra njerëz janë përpjekur të largohen nga Afganistani pasi talebanët morën përsëri kontrollin e vendit, pothuajse dy dekada pasi u dëbuan nga një koalicion i udhëhequr nga SHBA.

Rritja e numrave që përpiqen të largohen shkon mbi 2.2 milion refugjatë tashmë në vendet fqinje dhe 3.5 milion njerëz të mbetur të pastrehë brenda kufijve të Afganistanit si rezultat i konfliktit të vazhdueshëm dhe paqëndrueshmërisë politike.

Sa afganë po largohen?

Për momentin, është e paqartë. Talebanët kontrollojnë të gjitha pikat kryesore të kalimit tokësor me fqinjët e Afganistanit (treguar në hartën më poshtë) dhe militantët kanë thënë se nuk duan që afganët të largohen nga vendi. Raportet sugjerojnë që vetëm tregtarët ose ata me dokumente të vlefshme udhëtimi po lejohen të kalojnë.

"Shumica dërrmuese e afganëve nuk janë në gjendje të largohen nga vendi përmes rrugëve të rregullta," tha të premten një zëdhënës i Komisionerit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR). "Nga sot, ata që mund të jenë në rrezik nuk kanë rrugëdalje të qartë".

Megjithatë, disa refugjatë kanë arritur të gjejnë një rrugëdalje nga vendi. Disa mijëra afganë u tha se kishin kaluar në Pakistan jo shumë kohë pasi talebanët morën kontrollin e Kabulit, ndërsa rreth 1.500 afganë thuhet se kanë hyrë në Uzbekistan dhe po jetojnë në tenda pranë kufirit.

Në Kabul, mijëra njerëz janë nisur drejt aeroportit ndërkombëtar, aktualisht i vetmi operacional në vend, në një përpjekje të dëshpëruar për të ikur.

Të premten, një zyrtar i NATO -s tha se më shumë se 18,000 njerëz ishin dëbuar nga aeroporti që kur talebanët morën kontrollin, por nuk është e qartë se sa prej tyre ishin shtetas afganë.

Sa kanë ikur nga shtëpitë e tyre?

Lëvizja e fundit e afganëve është pjesë e një eksodi historik nga një vend që ka pësuar paqëndrueshmëri dhe konflikt gjatë shumë viteve.

Edhe para se talebanët të merrnin përsëri nën kontroll, më shumë se 550,000 njerëz ishin detyruar të largoheshin nga shtëpitë e tyre këtë vit për shkak të luftimeve, sipas UNHCR -së. Kjo do të thotë se rreth 3.5 milionë afganë janë aktualisht të zhvendosur brenda vendit.

Përveç atyre brenda kufijve të Afganistanit, rreth 2.2 milion refugjatë dhe azilkërkues po kërkonin gjithashtu strehë në vendet fqinje deri në fund të vitit të kaluar.

Këtë vit, afganët gjithashtu duhet të përballen me një thatësirë ​​të rëndë dhe mungesa ushqimore në pjesën më të madhe të vendit. Një raport nga Programi Botëror i Ushqimit i OKB -së në qershor tha se 14 milionë njerëz - më shumë se një e treta e popullsisë - vuanin nga uria.

Ku shkojnë refugjatët afganë?

Vendet fqinje Pakistani dhe Irani panë numrin më të madh të refugjatëve dhe azilkërkuesve të Afganistanit vitin e kaluar.

Pothuajse 1.5 milionë ikën në Pakistan në vitin 2020, ndërsa Irani priti 780,000, sipas shifrave të UNHCR. Gjermania ishte e treta, me më shumë se 180,000, ndërsa Turqia mori gati 130,000.

Vendet ku po arratisen afganët?

Irani- ka ngritur tenda  për refugjatët në tre provincat  që kufizohen me Afganistanin. Por zyrtarë të lartë nga ministria e brendshme iraniane kanë thënë se çdo afgan që kalon në Iran “do të riatdhesohet” sapo të përmirësohet situata. Irani tashmë ka strehuar 3.5 milionë afganë, sipas OKB -së.

Pakistani- Kryeministri Imran Khan tha në qershor se vendi i tij do të mbyllte kufirin e tij me Afganistanin nëse talebanët do të merrnin kontrollin. Megjithatë, sipas raporteve mijëra afganë janë zhvendosur në Pakistan dhe se të paktën një pikë kufitare është e hapur.

Taxhikistani- Ende nuk dihet numri i saktë i personave që janë zhvendosur në Taxhikistan, po sipas disa raporteve paktën  qindra afganë, përfshirë ushtarë nga Ushtria Kombëtare Afgane, janë zhvendosur në Taxhikistan ditët e fundit. Në korrik, Taxhikistani tha se po përgatitej të strehonte  deri në 100,000 refugjatë nga Afganistani.

Uzbekistani- Rreth 1,500 afganë thuhet se kanë kaluar kufirin Afganistan-Uzbekistan dhe kanë ndërtuar kampe. Sipas raporteve, vetëm personat me viza të vlefshme do të lejohen të kalojnë kufirin.

Mbretëria e Bashkuar- do të pranojë 20,000 refugjatë afganë. Sipas planit të vendit, rreth 500 afganë do të zhvendosen brenda vitit dhe kryesisht do të jenë fëmijë dhe gra.

SHBA- Presidenti Joe Biden ka alokuar 500 milion dollarë për “nevojat urgjente të refugjatëve dhe migracionit,  viktimave të konfliktit dhe personave  më të rrezikuar si rezultat i situatës në Afganistan, përfshirë aplikantët për viza të veçanta emigrimi”. Ende nuk dihet numri i personave që SHBA do të strehojë.

Kanadaja- ka thënë se do të strehojë 20,000 afganë, të cilët përfshijnë personat më të rrezikuar nga talebanët, përfshirë punonjësit e qeverisë dhe udhëheqëset gra.

Australia- do të strehojë 3,000 afganë.

Bashkimi Europian- Zyrtarët në disa vende të Bashkimit Europian kanë deklaruar se duan të shmangin  përsëritjen e krizës së emigrantëve të vitit 2015.

Gjermania- ka deklaruar  se do të pranojë disa afganë, por nuk ka specifikuar se sa. Kancelarja Angela Merkel, e cila u përball me kritika të ashpra për politikën e saj me dyer të hapura ndaj emigrantëve në vitin 2015, ka thënë se qeveria e saj ishte e fokusuar që refugjatët “të kenë një qëndrim të sigurt në vendet fqinje me Afganistanin”.

Franca- Presidenti Emmanuel Macron ka thënë se Europa duhet të “mbrojë veten nga valët e  emigrantëve ilegalë” nga Afganistani. Ai tha se Franca do të “mbrojë personat që janë më të rrezikuar”.

Austria- nuk do të pranojë asnjë afgan. Ministri i brendshëm i vendit është në favor të dëbimit të azilkërkuesve  afganë dhe ka lobuar për krijimin e “qendrave të dëbimit” në vendet fqinje me Afganistanin, ku dëbimi i drejtpërdrejtë në Afganistan nuk është i mundur.

Zvicra- ka thënë se nuk do të pranojë grupe të mëdha refugjatësh që vijnë direkt nga Afganistani.

Turqia- Presidenti Rexhep Taip Erdogan ka thënë se qeveria e tij do të bashkëpunojë me Pakistanin për të ndihmuar në stabilizimin e Afganistanit dhe për të parandaluar një valë të re refugjatësh drejt Turqisë. Qeveria gjithashtu ka filluar ndërtimin e një muri kufitar me Iranin për të parandaluar hyrjen e emigrantëve.

Maqedonia e Veriut, Shqipëria dhe Kosova- Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria kanë thënë se do të strehojnë përkohësisht 450 dhe 300 refugjatë respektivisht me kërkesë të Shteteve të Bashkuara. Refugjatët pritet të qëndrojnë në këto vende derisa të jenë gati dokumentet për vizat e emigracionit në SHBA. Kosova po planifikon gjithashtu të sigurojë strehim të përkohshëm për refugjatët që shkojnë në SHBA, por nuk ka specifikuar numrin e refugjatëve që pritet të strehojë.

Uganda- do të strehojë 2,000 refugjatë afganë. Kombi i Afrikës Lindore ka numrin më të madh të refugjatëve në krahasim me çdo vend tjetër Afrikë dhe vendi i tretë me numrin më të madh të refugjatëve në botë.