Në skajin verior të Rub al-Khali, ka sekrete të varrosura në rërë. Shkretëtira e madhe prej 250.000 miljesh katrorë (650.000 kilometra katrorë) në Gadishullin Arabik njihet si "Lagjja e zbrazët".
Dhe për shumicën, përveç valëve të dunave okër, duket bosh. Por jo për inteligjencën artificiale.
Studiuesit në Universitetin Khalifa në Abu Dhabi kanë zhvilluar një zgjidhje të teknologjisë së lartë për të kërkuar zona të mëdha dhe të thata për vende të mundshme arkeologjike.
Vitet e fundit, sensori në distancë duke përdorur imazhe satelitore optike nga vende si Google Earth ka fituar popullaritet në kërkimin e zonave të mëdha për veçori të pazakonta, por në shkretëtirë, stuhitë e rërës dhe pluhurit shpesh errësojnë tokën në këto imazhe, ndërsa modelet e dunave mund ta bëjnë të vështirë për të zbuluar vendet e mundshme.
"Ne kishim nevojë për diçka për të na udhëhequr dhe fokusuar kërkimin tonë," thotë Diana Francis, një shkencëtare atmosferike dhe një nga studiuesit kryesorë në projekt.
Ekipi krijoi një algoritëm të mësimit të makinerive për të analizuar imazhet e mbledhura nga radari me hapje sintetike (SAR), një teknikë imazhesh satelitore që përdor valët e radios për të zbuluar objektet e fshehura nën sipërfaqe, duke përfshirë bimësinë, rërën, dheun dhe akullin.
Asnjëra teknologji nuk është e re: imazhet SAR janë përdorur që nga vitet 1980 dhe mësimi i makinerive ka fituar tërheqje në arkeologji. Por përdorimi i të dyjave së bashku është një aplikim i ri, thotë Francis, dhe sipas njohurive të saj, është i pari në arkeologji.
Ajo trajnoi algoritmin duke përdorur të dhëna nga një vend tashmë i njohur për arkeologët: Saruq Al-Hadid, një vendbanim me dëshmi të aktivitetit 5000 vjeçar që është ende duke u zbuluar në shkretëtirën jashtë Dubait.
"Pasi u trajnua, na dha një tregues të zonave të tjera të mundshme (afër) që ende nuk janë gërmuar," thotë Francis.
Ajo shton se teknologjia është e saktë deri në 50 centimetra dhe mund të krijojë modele 3D të strukturës së pritshme që do t'u japë arkeologëve një ide më të mirë të asaj që është groposur më poshtë.
Nëse arkeologët gjejnë strukturat që ka parashikuar algoritmi, Dubai Culture planifikon të përdorë teknologjinë për të zbuluar më shumë vende.
Francis dhe ekipi i saj publikuan një punim mbi gjetjet e tyre vitin e kaluar dhe ata po vazhdojnë të trajnojnë algoritmin e mësimit të makinerive për të përmirësuar saktësinë e tij, përpara se të zgjerojnë përdorimin e tij.
“Ideja është që të eksportohet (teknologjia) në zona të tjera, veçanërisht në Arabinë Saudite, Egjipt, ndoshta edhe në shkretëtirat në Afrikë”, thotë ajo.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
