Depozita më e madhe në Evropë e metaleve të rralla - të cilat përdoren nga telefonat celularë deri te raketat - është gjetur në Suedi.
Nuk ka një zonë të tillë në Evropë për momentin, ndaj një ministër suedez e përshëndeti gjetjen si një mënyrë për të reduktuar varësinë e BE-së nga Kina.
Zbulimi po shihet gjithashtu si "vendimtar" për tranzicionin e gjelbër, duke pasur parasysh rritjen e pritshme të kërkesës për automjete elektrike ose turbina me erë.
Rreth 98% e metaleve të rralla të përdorura në BE në vitin 2021 u importuan nga Kina.
Më shumë se një milion ton raportohet se janë gjetur tani në veriun e largët të Suedisë.
Edhe pse domethënëse, kjo është një pjesë e rezervave botërore prej 120 milionë tonësh, sipas një vlerësimi të SHBA.
Termi “tokë e rrallë” i referohet një grupi prej 17 elementësh që përdoren për të bërë një sërë produktesh dhe infrastrukturës që janë gjithnjë e më të rëndësishme për jetën e përditshme.
Ato mund të gjenden në celularë, hard disqe dhe trena. Por ato janë gjithashtu të rëndësishme për teknologjinë e gjelbër, duke përfshirë turbinat me erë dhe automjetet elektrike. Disa janë thelbësore për pajisjet ushtarake si sistemet e drejtimit të raketave.
Nxjerrja është e vështirë dhe potencialisht e dëmshme për mjedisin.
Kërkesa për to pritet të pesëfishohet deri në vitin 2030.
"Litumi dhe metalet e rralla së shpejti do të jenë më të rëndësishme se nafta dhe gazi," tha komisioneri i tregut të brendshëm të BE-së Thierry Breton vitin e kaluar.
Duke folur në një konferencë shtypi të enjten, ministrja suedeze e Energjisë Ebba Busch tha se BE-ja ishte "shumë e varur nga vendet e tjera për këto materiale" dhe këmbënguli se duhej një ndryshim.
“Elektrifikimi, vetë-mjaftueshmëria dhe pavarësia e BE-së nga Rusia dhe Kina do të fillojë në minierë”, pohoi ajo.
Lëndët e para të zbuluara rishtazi mund të mos arrijnë në treg para 10-15 vjetësh, tha CEO i kompanisë minerare Jan Mostrom. Proceset e dhënies së lejeve kërkojnë kohë për shkak të vlerësimeve të rrezikut mjedisor.
Por z. Mostrom u bëri thirrje autoriteteve të përshpejtojnë procesin, "për të siguruar rritjen e minierave të këtij lloji të lëndës së parë në Evropë".



