Disa xhel dhe dezinfektues të përdorur gjerësisht gjatë fazave më kritike të urgjencës Covid mund të bëjnë më shumë dëm sesa mirë.
Ky është paralajmërimi që vjen nga një ekip kërkimor multidisiplinar, i përbërë nga një grup i madh shkencëtarësh të cilët, theksuan rreziqet që lidhen me përdorimin e produkteve që përmbajnë komponime të amonit kuaternar (QAC) , substanca kimike shpesh të pranishme në dezinfektues dhe detergjentë për vetitë e tyre dezinfektuese.
Përdorimi i panevojshëm i këtyre substancave, theksojnë studiuesit, lidhet me problemet shëndetësore, rezistencën antimikrobike dhe dëmtimin e mjedisit.
Megjithatë, komponimet kuaternare të amonit po tregtohen dhe përdoren gjithnjë e më shumë në mjediset e shtëpisë, shëndetësisë, arsimit dhe vendit të punës, pavarësisht disponueshmërisë së alternativave më të sigurta dhe, në disa raste, provave të kufizuara në lidhje me efektivitetin e tyre në reduktimin e transmetimit të patogjenëve si viruset, bakteret dhe kërpudhat.
“Shqyrtimi ynë sugjeron që dezinfektimi me këto kimikate në shumë raste është i padobishëm apo edhe i dëmshëm. Rekomandojmë pastrim të rregullt me ujë dhe sapun dhe dezinfektim vetëm nëse është e nevojshme me produkte më të sigurta”, tha Courtney Carignan, bashkëautore e studimit.
Studimet tek njerëzit kanë gjetur lidhje midis QAC dhe astmës, dermatitit dhe inflamacionit. Hulumtimi i kafshëve ka ngritur gjithashtu shqetësime për lidhjet e mundshme me infertilitetin, defektet e lindjes dhe kushte të tjera.
Për më tepër, disa prova që datojnë në vitet 1950 tregojnë se QAC-të kontribuojnë në zhvillimin e rezistencës antimikrobike, gjë që i bën disa lloje bakteresh rezistente si ndaj vetë QAC-ve ashtu edhe ndaj disa antibiotikëve.
“Është ironike që disa nga kimikatet që po përdorim më kot për një krizë shëndetësore, në fakt po ushqejnë një tjetër. Dezinfektimi i tepruar, veçanërisht me produkte që përmbajnë QAC, kërcënon të përkeqësojë situatën”, shtoi Erica Hartmann.
Globalisht, QAC-të përdoren gjithnjë e më shumë në solucione dezinfektuese, peceta, xhel duarsh, sprej dhe nebulizues, dhe gjithashtu gjenden në produktet e kujdesit personal, tekstile, bojëra, instrumente mjekësore dhe më shumë. Që nga pandemia, vëzhgojnë studiuesit, nivelet e këtyre kimikateve në mjedis dhe në trupin tonë janë rritur paralelisht.
Një nga QAC-të më të zakonshme është kloruri i benzalkonit, por komponimet e tjera të amonit kuaternar, si kripërat e tjera të amonit kuaternare, mund të identifikohen në etiketa me emra që mbarojnë me "klorur amoniumi" ose të ngjashme. Përhapja dhe rregullimi i QAC-ve ndryshon në mënyrë të konsiderueshme në vende të ndryshme dhe sipas produkteve.



