Ish-presidenti afgan tregon momentin kur u largua nga talebanët

Ish-presidenti i Afganistanit ka mbrojtur vendimin e tij për t'u larguar nga vendi pasi talebanët u mbyllën në fillim të këtij viti, duke thënë se ai e bëri këtë për të parandaluar shkatërrimin e Kabulit.

Talebanët morën pushtetin në gusht pasi morën kontrollin e kryeqytetit. Ashraf Ghani zbuloi se kur u zgjua më 15 gusht, ai "nuk kishte asnjë ide" se do të ishte dita e tij e fundit në Afganistan.

Vetëm kur avioni i tij u largua nga Kabuli kuptoi se po ikte, tha Ghani në programin Today të BBC Radio 4.

Ai u kritikua ashpër dhe u akuzua për braktisjen e vendit në atë kohë. Tani ai ndodhet në Emiratet e Bashkuara Arabe.

Ghani i bëri komentet në një bisedë me gjeneralin Sir Nick Carter, ish-shefin e shtabit të mbrojtjes të Mbretërisë së Bashkuar, i cili ishte i ftuar në redaktimin e programit Today të enjten.

Me fillimin e ditës, kujton Ghani, luftëtarët talebanë kishin rënë dakord të mos hynin në Kabul - "por dy orë më vonë, nuk ishte kështu".

"Dy grupe të ndryshme të talebanëve po afroheshin nga dy drejtime të ndryshme," shpjegoi Ghani. 

"Dhe mundësia e një konflikti masiv midis tyre që do të shkatërronte qytetin pesë milionësh dhe do të sillte kërdi për njerëzit."

Ai pranoi të linte këshilltarin e tij të sigurisë kombëtare dhe gruan të largoheshin nga Kabuli, më pas priti një makinë për ta çuar në ministrinë e mbrojtjes.

Makina nuk erdhi kurrë. Në vend të kësaj, shefi "i tmerruar" i sigurimit presidencial erdhi tek ai për t'i thënë se nëse Ghani mban një qëndrim, "ata të gjithë do të vriten".

"Ai nuk më dha më shumë se dy minuta," tha zoti Ghani. "Udhëzimet e mia kishin qenë të përgatitesha për nisjen për në [qytetin] Khost. Ai më tha se Khost kishte rënë dhe po ashtu edhe Jalalabad.

Nuk e dija se ku do të shkonim. Vetëm kur u nisëm, u bë e qartë se po largoheshim [Afganistani]. Kështu që kjo ishte vërtet e papritur."

Pas largimit të tij, Ghani u kritikua ashpër nga shumë njerëz në Afganistan, duke përfshirë zëvendëspresidentin e tij Amrullah Saleh, i cili e quajti atë "të turpshme" .

U shfaqën gjithashtu pretendimet se Ghani kishte marrë shuma të mëdha parash - diçka që ai e mohoi prerazi, duke përshëndetur një hetim ndërkombëtar që ai tha se do të pastronte emrin e tij.

“Dua të them kategorikisht, nuk kam nxjerrë para jashtë vendit”, tha ai, duke shtuar:

“Stilin tim të jetesës e dinë të gjithë, çfarë do të bëja me paratë?”.

Ghani pranoi se ishin bërë gabime, duke përfshirë "supozimin se durimi i komunitetit ndërkombëtar do të zgjasë".

Megjithatë, ai vuri në dukje marrëveshjen e bërë midis talebanëve dhe SHBA-së nën Presidentin e atëhershëm Donald Trump, e cila hapi rrugën për ngjarjet që çuan në 15 gusht.

"Në vend të një procesi paqeje, ne kemi një proces tërheqjeje," tha Ghani. Mënyra se si u bë marrëveshja, shtoi Ghani, "na fshiu".

Sipas kushteve të marrëveshjes, SHBA-të ranë dakord të reduktonin forcat e tyre dhe ato të aleatëve, si dhe të siguronin një shkëmbim të të burgosurve - pas së cilës grupi militant ra dakord për bisedime me qeverinë afgane.

Bisedimet nuk funksionuan: deri në verën e vitit 2021, me presidentin e SHBA-së Joe Biden që premtoi të tërhiqte trupat e fundit deri më 11 shtator, talebanët po shtrinin pushtetin e tyre në të gjithë Afganistanin, duke marrë qytet pas qyteti.

Ajo që ndodhi në fund, tha Ghani, ishte "një grusht shteti i dhunshëm, jo ​​një marrëveshje politike, apo një proces politik ku njerëzit janë përfshirë".

Në të njëjtën ditë që Ghani u largua nga Kabuli, talebanët morën kontrollin. Që atëherë, vendi është futur në një krizë humanitare dhe ekonomike, e përkeqësuar nga heqja e mbështetjes ndërkombëtare pasi grupi mori pushtetin.

Tre muaj më vonë, Ghani thotë se është i gatshëm të marrë fajin për disa gjëra që çuan në rënien e Kabulit - si besimi "në partneritetin tonë ndërkombëtar".

Megjithatë, ai shtoi: "Më është shkatërruar puna e jetës. Më janë shkelur vlerat. Më kanë bërë kok turku".