Gjenden në Mynih rrënojat e sinagogës të shkatërruara nga Hitleri
Tetëdhjetë e pesë vjet pasi Adolf Hitleri urdhëroi shkatërrimin e sinagogës kryesore të Mynihut, punëtorët e ndërtimit kanë gjetur rrënoja nga ndërtesa në një lumë aty pranë.
Ata zbuluan kolona nga sinagoga dhe një pllakë guri që tregonte disa nga Dhjetë Urdhërimet. Komuniteti hebre dhe figurat lokale janë të kënaqur me zbulimin.
“Nuk e kishim menduar kurrë se do të gjenim diçka prej tij”, tha Bernhard Purin, kreu i muzeut hebre të Mynihut.
Nuk kishte asnjë shenjë të ndërtesës që kur u shkatërrua në qershor të vitit 1938, pasi Hitleri kërkoi heqjen e saj si "një plagë syri". Pesë muaj më vonë, hebrenjtë, sinagogat dhe bizneset e drejtuara nga hebrenjtë u sulmuan në të gjithë Gjermaninë naziste në pogromin vdekjeprurës të nëntorit të njohur gjerësisht si Kristallnacht.
“Dje pashë [eshtrat] për herë të parë dhe ishte një nga momentet më prekëse në 30 vitet e punës në muzetë hebrenj, veçanërisht kur pashë pllakën e Dhjetë Urdhërimeve që nuk ishte parë që nga viti 1938”, tha Purin për BBC.
Gërmadhat nga ndërtesa historike mendohet se janë zhytur në lumin Isar që kur u përdor për të rindërtuar një pendë 11 vjet pas Luftës së Dytë Botërore.
Pllaka prej guri fillimisht erdhi nga sipër Arkës (që përmban Torën) në murin lindor të sinagogës, e cila ishte një nga monumentet më të famshme të Mynihut të paraluftës. Vendi i vjetër tani mbulohet nga një dyqan i madh i Karstadt.
Purin tha se pak më pak se një e katërta e tabletës mungonte dhe ishte zbulimi më domethënës deri më tani.
Kompania e ndërtimit Leonhard Moll që shkatërroi sinagogën me sa duket kishte ruajtur rrënojat në vendin e saj në perëndim të Mynihut deri në vitin 1956.
Kryetarja 90-vjeçare e komunitetit hebre në Mynih, Charlotte Knobloch, ishte e emocionuar nga zbulimi teksa kishte adhuruar në sinagogën e vjetër si vajzë përpara se të shkatërrohej.
