
Më shumë se 12,000 vjet më parë, Amerika e Jugut ishte e mbushur me një sërë kafshësh mahnitëse të epokës së akullnajave - përtaci gjigant me madhësinë e një makine, barngrënësi sa një elefant dhe një kafshë si dre me një feçkë të zgjatur.
Këta gjigantë të zhdukur janë midis shumë kafshëve të pikturuara në shpellat në Serranía de la Lindosa në pyllin kolumbian të Amazonës -- art i krijuar nga disa nga njerëzit më të hershëm që kanë jetuar në rajon, sipas një studimi të ri.
"(Pikturat) kanë të gjithë diversitetin e Amazonës. Breshkat dhe peshqit deri te xhaguarët, majmunët dhe derrat," tha autori i studimit Jose Iriarte, një profesor në Departamentin e Arkeologjisë në Universitetin e Exeter në Mbretërinë e Bashkuar.

Iriate e quan frizin, i cili ka të ngjarë të ishte pikturuar gjatë shekujve, sipas studiuesit përfaqëson ardhjen e njerëzve në Amerikën e Jugut - rajoni i fundit që u kolonizua nga Homo sapiens ndërsa përhapeshin. Këta pionierë nga veriu do të ishin përballur me kafshë të panjohura në një peizazh të panjohur.
"Ata u ndeshën me këta gjitarë me trup të madh dhe me gjasë i kanë pikturuar. Dhe ndërsa ne nuk e kemi fjalën e fundit, këto piktura janë shumë natyrale dhe ne jemi në gjendje të shohim tiparet morfologjike të kafshëve," tha ai.
Por zbulimi i asaj që shkencëtarët e quajnë "megafauna e zhdukur" midis pikturave të detajuara mahnitëse është e diskutueshme dhe e kontestuar.

Arkeologë të tjerë thonë se ruajtja e jashtëzakonshme e pikturave tregon një origjinë shumë më të re dhe se ka kandidatë të tjerë të besueshëm për krijesat e përshkruara. Për shembull, përtaci gjigant tokësor i identifikuar nga Iriarte dhe kolegët e tij mund të jetë në fakt një kapibara - një brejtës gjigant i zakonshëm sot në të gjithë rajonin.



