Lufta po çon botën drejt një krize ushqimore

Svein Tore Holsether thotë se bota po shkon drejt një krize ushqimore që mund të prekë miliona njerëz.

Çmimet rekord të larta të gazit natyror kanë detyruar kompaninë që ai drejton, prodhuesin e plehrave Yara International, të kufizojë prodhimin e saj të amoniakut dhe uresë në Evropë në 45% të kapacitetit. Me më pak nga këta dy përbërës thelbësorë bujqësorë, ai pret efekte të dëmshme për furnizimet globale të ushqimit .

"Çështja nuk është a do të kemi krizë ushqimore. Çështja është se sa e madhe do të jetë ajo krizë," tha Holsether për CNN Business.

Dy javë pasi Rusia pushtoi Ukrainën, çmimet e produkteve kryesore bujqësore të prodhuara në rajon janë rritur në qiell. Problemi më i madh është gruri, një element kryesor. Furnizimet nga Rusia dhe Ukraina, të cilat së bashku përbëjnë pothuajse 30% të tregtisë globale të grurit, tani janë në rrezik. Çmimet globale të grurit arritën nivelin më të lartë të të gjitha kohërave në fillim të kësaj jave.

Një problem tjetër madhor është aksesi i plehut. Esenciale për fermerët që të arrijnë objektivat e tyre të prodhimit për të korrat, nuk ka qenë kurrë më e shtrenjtë, pasi eksportet nga Rusia po ndalen. Prodhimi në Evropë është ulur gjithashtu falë rritjes së çmimit të gazit natyror, një përbërës kyç në plehrat me bazë azoti si ureja.

Situata po ngre alarmin për ekspertët globalë të shëndetit. Kostoja e misrit, sojës dhe vajrave vegjetale ka qenë gjithashtu në rritje.

Ministrat e Bujqësisë nga vendet e G7 thanë të premten se "mbeten të vendosur për të bërë atë që është e nevojshme për të parandaluar dhe për t'iu përgjigjur një krize ushqimore".

Por nga frika e mungesës, vendet tashmë po i mbajnë rezervat për vete, gjë që përfundimisht mund të lërë më pak ushqim për ata që kanë nevojë.

Egjipti sapo ndaloi eksportin e grurit, miellit, thjerrëzave dhe fasuleve mes shqetësimeve në rritje për rezervat ushqimore në shtetin më të populluar të botës arabe. Indonezia ka forcuar gjithashtu kufizimet e eksportit për vajin e palmës, i cili është një komponent në vajin e gatimit, si dhe në kozmetikë dhe disa mallra si çokollata. 

Ministrat e G7 u bënë thirrje vendeve që "të mbajnë të hapur tregjet e tyre ushqimore dhe bujqësore dhe të ruhen nga çdo masë kufizuese e pajustifikuar mbi eksportet e tyre".

“Çdo rritje e mëtejshme në nivelet e çmimeve të ushqimit dhe paqëndrueshmëria në tregjet ndërkombëtare mund të kërcënojë sigurinë ushqimore dhe ushqimin në shkallë globale, veçanërisht në mesin e më të rrezikuarve që jetojnë në mjedise me siguri të ulët ushqimore”, thanë ata në një deklaratë.

Vendet perëndimore me më shumë akses në bujqësi do të dëmtohen gjithashtu. Konsumatorët atje tashmë janë goditur nga çmimet e larta dhe situata pritet të përkeqësohet më tej.