29-vjeçarja holandeze merr miratimin për t’i dhënë fund jetës me eutanazi

Një vajzë holandeze 29-vjeçare ka marrë miratimin për t’i dhënë fund jetës me eutanazi, vdekje e asistuar, për shkak të vuajtjeve të padurueshme mendore.

E reja pritet t’i japë fund jetës së saj në javët e ardhshme, duke nxitur një debat në të gjithë Evropën mbi këtë çështje.

Zoraya ter Beek mori miratimin përfundimtar javën e kaluar për vdekjen e asistuar pas një procesi të zgjatur për tre vjet e gjysmë, sipas një ligji të miratuar në Holandë në vitin 2002.

Rasti i saj ka shkaktuar polemika pasi vdekja e asistuar për njerëzit me sëmundje psikiatrike në Holandë mbetet i pazakontë, megjithëse shifrat janë në rritje.

Në vitin 2010, kishte dy raste të cilat përfshinin vuajtje psikiatrike, në vitin 2023, kishte 138, 1.5% e 9068 vdekjeve nga eutanazia.

“Njerëzit mendojnë se kur je i sëmurë mendor, nuk mund të mendosh drejt, gjë që është fyese,” tha ajo për Guardian.

Unë e kuptoj frikën që kanë disa njerëz me aftësi të kufizuara për vdekjen e asistuar dhe shqetësimet për njerëzit që janë nën presion për të vdekur.

Por në Holandë, ne e kemi këtë ligj prej më shumë se 20 vitesh. Ka rregulla vërtet strikte dhe është e sigurt.

Sipas ligjit holandez, për t’u kualifikuar për një vdekje të asistuar, një person duhet të përjetojë vuajtje të padurueshme pa asnjë perspektivë përmirësimi.

Ata duhet të jenë plotësisht të informuar dhe kompetent për të marrë një vendim të tillë.

Vështirësitë e Ter Beek filluan në fëmijërinë e saj. E reja ka depresion kronik, ankth, traumë dhe çrregullim të personalitetit të paspecifikuar.

Ajo është diagnostikuar edhe me autizëm. Kur takoi partnerin e saj, mendoi se mjedisi i sigurt që ai ofroi do ta shëronte, por thotë se sërish vazhdonte të dëmtonte veten.

Ajo filloi trajtime intensive, duke përfshirë terapi me të folur, mjekim dhe më shumë se 30 seanca të terapisë elektrokonvulsive (ECT).

Në terapi, mësova shumë për veten dhe mekanizmat e përballimit, por nuk u zgjidhën problemet kryesore.

Në fillim të trajtimit, fillon me shpresë. Mendova se do të bëhesha më mirë.

Por sa më gjatë vazhdonte trajtimi, filloni të humbësh shpresën.

Pas 10 vitesh, nuk kishte asnjë ndryshim për sa i përket trajtimit.

E dija se nuk mund të përballoja mënyrën se si jetoj tani.

Ter Bek tregon se kishte menduar t’i jepte fund jetës, por vdekja e dhunshme nga vetëvrasja e një shoku të shkollës dhe ndikimi në familjen e vajzës e pengoi.

Kam mbaruar trajtimin në gusht 2020 dhe pas një periudhe aplikova për vdekje të asistuar në dhjetor të atij viti. Është një proces i gjatë dhe i ndërlikuar.

Isha në një listë pritjeje për vlerësim për një kohë të gjatë, sepse ka shumë pak mjekë të gatshëm të përfshihen në vdekjen e asistuar për njerëzit me vuajtje mendore.

Pastaj ju duhet të vlerësoheni nga një ekip, të keni një mendim të dytë për përshtatshmërinë tuaj dhe vendimi i tyre duhet të rishikohet nga një mjek tjetër i pavarur.

Në tre vjet e gjysmë kohë, nuk kam hezituar kurrë për vendimin tim. Jam ndjerë në faj, kam një partner, familje, miq dhe nuk jam e verbër ndaj dhimbjes së tyre.

Edhe unë jam ndjerë e frikësuar. Por jam absolutisht e vendosur t’i shkoj deri në fund. Çdo mjek në çdo fazë thotë: A je e sigurt?

Partneri im ka qenë me mua për shumicën e bisedave për të më mbështetur, por disa herë i është kërkuar të largohet, në mënyrë që mjekët të jenë të sigurt se po flas lirshëm.

Kur artikulli për rastin e saj, për të cilin Ter Beek tha se kishte shumë pasaktësi dhe keqinterpretime, u publikua në prill, mesazhet ndaj saj nuk kishin të ndalur.

Shumica e komenteve erdhën nga jashtë Holandës, shumë prej tyre nga SHBA. Kështu ajo fshiu nxitimthi të gjitha llogaritë e saj në rrjetet sociale.

Njerëzit thoshin: ‘Mos e bëj, jeta jote është e çmuar.’ Të tjerë thanë se kishin një kurë, si një dietë e veçantë ose ilaçe.

Disa më thanë të gjeja Jezusin ose Allahun, ose më thanë se do të digjesha në ferr.

Ishte një stuhi totale. Nuk mund të përballoja të gjithë negativitetin.

Pas takimit me ekipin e saj mjekësor, Ter Beek pret që vdekja e saj të ndodhë në javët e ardhshme.

Ndjej lehtësim. Ka qenë një luftë kaq e gjatë.

Në ditën e caktuar, ekipi mjekësor do të shkojë në shtëpinë e Ter Beek.

Do të fillojnë duke më dhënë një qetësues dhe nuk do të më japin ilaçet që më ndalojnë zemrën derisa të jem në koma.

Për mua do të jetë si të bie në gjumë.

Partneri im do të jetë aty, por i kam thënë se është në rregull nëse duhet të largohet nga dhoma para momentit të vdekjes.