Anna Rastello, eksperte e shkencave kompjuterike dhe bashkëshorti i saj, fotografi Riccardo Carnovalini, përshkuan në këmbë 22 shtete të Europës, një udhëtim prej plot 11 275 kilometrash. Një itinerar i pabesueshëm, pjesë e të cilit ka qenë edhe Shqipëria. Çifti aventurier kanë kaluar dymbëdhjetë ditë në vendin tonë dhe kanë përshkuar 405 km në këmbë.
Më 16 tetor 2018 ju mbyllët derën e shtëpisë dhe nisët një udhëtim me rreze të gjerë në këmbë. Si lindi ideja?
Udhëtimi i gjatë për Rikardon ishte kulmi i një jete kushtuar njohjes dhe bërjes së njohur të vendeve që kishte udhëtuar me ritmin e ngadaltë duke treguar histori dhe përdorur fotografi. Për Anën ishte dëshira i një viti pushim, një kohë shkëputjeje nga rutina e përditshme. Për të dy ishte kurioziteti të njihnin Evropën dhe evropianët duke përdorur hapat dhe pesë shqisat, të cilat na lejuan të perceptojmë tinguj dhe heshtje, të dëgjojmë histori, të nuhasim aroma dhe erë të keqe, të shohim qoshe të mahnitshme dhe peizazhe të degraduara, për të provuar shije të pazakonta për ne, për të prekur situata të reja me emocione dhe duar.
A ishin të lodhshëm 11.275 km?
Në fillim, me një çantë shpine shumë të rëndë në shpinë, përpjekja ishte e madhe. Me kalimin e kohës jemi trajnuar për të ecur, mesatarisht, afërsisht 30 km në ditë. Por më shumë se lodhja fizike, jo gjithmonë dhe jo kudo, peshonte lodhja e zemrës, që shkaktohej nga vështrimet indiferente ose ndonjëherë armiqësore të njerëzve që takonim gjatë rrugës.
Pjesë e këtij udhëtimi ishte dhe Shqipëria, sa ditë qëndruat këtu?
Në Shqipëri kemi ecur për dymbëdhjetë ditë, nga data 27 gusht deri më 7 shtator 2019. Udhëtuam gjithsej 405 km, duke hyrë nga Greqia në Bilisht, ndoqëm luginën e lumit Devoll duke arritur në bregdetin e Durrësit, duke vazhduar në veri, duke kaluar nga Shkodër, arritëm në Bajzë, duke kaluar së fundi në Republikën e Malit të Zi.
Çfarë ju pëlqeu më shumë nga Shqipëria?
Na pëlqyen malet madhështore të Shqipërisë, por ato po humbin një farë hijeshie të tyre, sepse po cenohen nga punimet kryesore të digave për prodhimin e energjisë elektrike.
Ne u kënaqëm duke rizbuluar historinë dhe lidhjet e shumta që kanë bashkuar gjithmonë Shqipërinë dhe Italinë: ecëm në rrugën Egnatia, vazhdimi i Rrugës Italiane Appiane, kaluam vendet e Skënderbeut, prania e të cilit është e gjallë në komunitetet arbëreshe të Italisë së Jugut, kaluam nëpër Gramsh, vendi i origjinës së mendimtarit Antonio Gramsci, dëgjuam jehonën e Venecias në zonën e Shkodrës.
Në Shqipëri u ndiem të mirëpritur, që në hyrje, kur një fermer i moshuar u përpoq të na mësonte fjalët thelbësore shqipe. Dhe pastaj ne kemi mbledhur shumë histori që na kanë lejuar të kuptojmë shumë më tepër nga e kaluara dhe e tashmja e kësaj toke shqiponjash; veçanërisht pyetja që dikush na bëri: "Por çfarë dinit në Itali për ne gjatë periudhës së Enver Hoxhës?"
Si është të shëtisësh Europën në këmbë?
Të eksplorosh me këmbë Europën nuk është e thjeshtë, ose më saktë janë disa rajone, ku lëvizja e lehtë nuk është e parashikuar. Nuk po flasim për zonat malore që pothuajse gjithmonë, kanë shtigje, herë të shënuara me shenja, tabela dhe tregues dhe herë jo, por ne po flasim për mundësinë e shkuarjes nga një vend në tjetrin, nga një qytet në tjetrin, me shtigje të mbrojtura për ata që shkojnë në këmbë apo edhe me biçikletë. Dy shembuj të virtytshëm vijnë menjëherë në mendje: Republika Çeke dhe Holanda. Në rastin e parë, shtigjet në pyll ose rrugë të vogla me pak trafik lidhin të gjitha qytetet. Në rastin e dytë, të gjitha rrugët kanë korsi të rezervuar për biçikleta.
Në një intervistë keni thënë se Europa është si një “fëmijë”. Përse ky krahasim?
Evropa është një rreth ku shkriren kultura, të cilat gjatë mijëvjeçarëve janë përzier, kanë krijuar vizione të reja, kanë lindur mendime të reja. Gjatë shekullit të njëzetë ishte kontinenti që ndezi botën, duke krijuar konflikte dhe masakra disproporcionale, por pikërisht në atë periudhë politikanët e shkolluar hipotetizuan një Evropë tjetër. Sidoqoftë, kjo rrugë ka filluar dhe është plot vështirësi, prandaj ne mendojmë për Evropën si një fëmijë që rritet ngadalë dhe që duhet të dashurohet në mënyrë që të bëhet gruaja e Paqes e ëndërruar nga shumë për të krijuar një botë më të mirë.
Keni përdorur harta letre apo Google Map?
Kur u nisëm nga shtëpia nuk e dinim fiks se çfarë rruge do përshkonim, se cilin turne do të bënim, por vendosëm rrugën nga dita në ditë. Pra, ne nuk i kishim të gjitha letrat në çantën e shpinës që do të na duheshin më vonë gjatë udhëtimit dhe ishte e mundur të blinim harta letre vetëm në disa vende, ato në të cilat turizmi në këmbë ose me biçikletë është shumë i zhvilluar. Kjo është arsyeja pse, për një pjesë të mirë të udhëtimit, ne u detyruam pothuajse të përdorim harta dixhitale në mënyrë që të kishim një pasqyrë të territorit që po kalonim dhe gjithashtu të kërkonim shtigje alternative.
Po nata ku ju gjente?
Çdo mëngjes vendosnim drejtimin dhe itinerarin e ditës, por të gatshëm ta linim veten të drejtoheshim nga një sugjerim, një sugjerim ose një problem. Kur dielli perëndonte, ne kërkonim një vend, natyrshëm larg qendrave të banuara, në të cilin të hapnim çadrën për natën. Kohë pas kohe, megjithatë, u bë e nevojshme të ndaleshim në një hotel të vogël, për të qenë në gjendje të vendoseshim bashkë me pajisjet tona. Në vendet e Evropës Lindore, si dhe në Shqipëri, ne gjithashtu kemi zgjedhur të ndalemi në hotele pak më shpesh sesa kemi bërë në pjesën e parë të udhëtimit, sepse ishte një mënyrë e mirë për të shkëmbyer mendime dhe për të mësuar rreth historive të jetës dhe për t'u lënë gjurmë ekonomike në kalimin tonë.
Mund të përmendni një vend që ju ka mbetur në mendje, që ju ka bërë më shumë përshtypje?
Takimi i parë me Oqeanin Atlantik në Portugali, i vrullshëm nën një qiell dimri të zi. Shtegu përgjatë Mittellandkanal që ende mban shenjat e dikotomisë gjermane. Arinjtë, të cilëve ua kemi parë gjurmët dhe shenjat dhe kemi dëgjuar kalimin jo shumë larg nesh në pyjet e Greqisë.
Gjatë udhëtimit përdornit telefon, kishit kontakte?
Këtë udhëtim e jetuam në heshtje pothuajse totale: asnjë histori në mediat sociale, vetëm mesazhe me miqtë dhe shumë pak telefonata me anëtarët më të afërt të familjes (fëmijë, prindër). Ndër të tjera, një numër shumë i vogël njerëzish dinin për udhëtimin tonë dhe rrallëherë i kemi lënë njerëzit të dinë vendin e saktë ku po ecnim.
Udhëtimi i radhës do të jetë sërish në këmbë?
Ne vazhdojmë të udhëtojmë në këmbë, në këto ditë jemi duke u përgatitur për një javë ecje në Apeninet Liguriane. Por këto janë gjëra të vogla, sepse për herë të parë në jetën tonë kemi vendosur të lejojmë që kjo përvojë shumë e veçantë të vendoset përpara se të fillojmë të ëndërrojmë për një projekt të ri me rreze të gjerë. Sigurisht që do të ketë kohë në të ardhmen për të menduar për udhëtime të tjera, gjithmonë të ngadalta, sepse vetëm ngadalësia ju lejon të shijoni peisazhet nëpër të cilat kaloni dhe jetët me të cilat ju viheni në kontakt./Tvt.al/Lisana Subashi/
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
