Kanceri i zorrës së trashë po kërkon gjithnjë e më shumë vëmendje, pasi sot rreth një në pesë raste diagnostikohen tek persona nën 54 vjeç, me një rritje prej 11% në dy dekadat e fundit.
Shkaqet e rritjes tek të rinjtë mbeten të paqarta për shkencëtarët dhe mjekët, por prej vitesh dyshohet se kolibaktina, një toksinë e prodhuar nga E. coli dhe baktere të tjera që dëmtojnë ADN-në, mund të ketë rol.
Një studim i ri i botuar në revistën shkencore “Nature” ka gjetur një lidhje të fortë midis ekspozimit ndaj kolibaktinës në fëmijëri dhe kancerit kolorektal tek pacientët nën 40 vjeç.
Autori kryesor Ludmil Alexandrov, profesor në Universitetin e Kalifornisë, San Diego, thotë se studimi fillimisht synonte të kuptonte ndryshimet globale të incidencës, dhe vëzhgimi i kolibaktinës ishte “disi i rastësishëm”.
Ekipi analizoi rreth 1000 mostra tumorale nga 11 vende (Kanada, Japoni, Tajlandë, Kolumbi etj.) duke përdorur sekuencimin e ADN-së për të identifikuar mutacionet.
Sipas Alexandrov: “Kancerogjenë të ndryshëm lënë këtë model karakteristik mutacionesh... si nëse pini cigare”.
Rezultatet treguan se pacientët nën 50 vjeç kishin “pasurim të habitshëm” të mutacioneve të lidhura me kolibaktinën, ndërsa tek ata nën 40 vjeç rreziku ishte rreth tre herë më i lartë sesa tek të diagnostikuarit mbi 70 vjeç. Studiuesit sugjerojnë se ekspozimi mund të ketë ndodhur para moshës 10 vjeç, duke “shtyrë” zhvillimin e kancerit me 20-30 vjet.
Cynthia Sears nga Johns Hopkins e quan studimin të kujdesshëm dhe tërësor, por thekson se “ne nuk e kuptojmë biologjinë e këtyre organizmave dhe rrethanat që i lejojnë ato të jenë mutacionale”.
Alexandrov shpjegon se kolibaktina është gjenotoksinë që mund të dëmtojë ADN-në, por jo të gjithë njerëzit me këto baktere zhvillojnë kancer. Rreth 20-30% e popullsisë i ka këto baktere, dhe mbetet e paqartë pse ato dominojnë tek disa individë. Ai shton se vendet e perëndimizuara kanë më shumë prevalencë të tyre, ndoshta të lidhur me dietën dhe mjedisin.
Sears thekson se dieta perëndimore rrit rrezikun e kancerit kolorektal, por “nuk kemi ende informacion të mjaftueshëm” për rolin specifik të kolibaktinës. Studimi nuk analizoi dietën apo faktorët individualë të pjesëmarrësve, duke lënë shumë të panjohura.
Studiuesit mendojnë se faktorë të hershëm si lindja me cezariane, antibiotikët, ushqyerja me gji apo me formulë mund të ndikojnë mikrobiomën. Disa baktere mund të shkaktojnë edhe përgjigje imune që dëmton më tej qelizat.
Alexandrov sugjeron zhvillimin e një testi të jashtëqitjes për të identifikuar dëmtimet e ADN-së nga kolibaktina, që mund të ndihmojë në fillimin më të hershëm të kontrollit. Megjithatë, Sears paralajmëron se kolibaktina nuk është “zgjidhja e vetme”.
Derisa të ketë më shumë të dhëna, rekomandohen masa të përgjithshme parandaluese: dietë mesdhetare, aktivitet fizik, shmangie e duhanit dhe reduktim i alkoolit. Gjithashtu, ndërgjegjësimi është kyç, pasi simptomat si dhimbja e barkut, humbja e pashpjegueshme e peshës dhe gjakderdhja rektale shpesh neglizhohen.
Siç thotë Alexandrov: “ata duhet të jenë të vetëdijshëm se mund të jetë diçka mjaft serioze”, pasi zbulimi i hershëm e bën trajtimin shumë më të lehtë.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
