Vesi i pirjes së duhanit është shkaktari kryesor i kancerit të mushkërive, megjithatë neoplazia agresive mund të prekë edhe ata që nuk kanë prekur kurrë një cigare në jetën e tyre.
Në këto raste, ndotja e ajrit është konsideruar gjithmonë si i dyshuari më i besueshëm, megjithatë gjetja e dëshmive të qarta dhe të sigurta të kësaj lidhjeje midis smogut dhe kancerit të mushkërive nuk është e lehtë.
Ne e dimë, për shembull, se pirja e duhanit shkakton mutacione në ADN-në e qelizave të mushkërive dhe favorizon tumoret, por ndikimi i ndotësve nuk dihet. Tani, falë një studimi të thelluar të ndarë në disa faza, shkencëtarët kanë zbuluar mekanizmat biologjikë që shpjegojnë se si ndotja e ajrit mund të shkaktojë kancer.
E thënë thjesht, grimcat e imëta inkurajojnë zgjimin e qelizave të fjetura të kancerit në indet e mushkërive, të cilat natyrshëm grumbullohen me kalimin e moshës, duke i shtyrë ato të shumohen derisa të lind kanceri.
Studiuesit, arritën në përfundimet e tyre pasi analizuan statistikisht të dhënat e mbi 400,000 njerëzve që banojnë në Mbretërinë e Bashkuar, Korenë e Jugut dhe Tajvan.
Ata krahasuan shkallët e incidencës së kancerit mutant të mushkërive të receptorit të faktorit të rritjes epidermale ( EGFR ) – i zgjedhur sepse është më i zakonshmi mes jo-duhanpirësve me nivelet e ndotjes së ajrit ku ata jetonin.
Konkretisht, ata u fokusuan në grimcat e imëta PM 2.5 , d.m.th ajo e karakterizuar nga grimca me diametër të barabartë ose më të vogël se 2.5 mikrometra.
Është një ndotës shumë i fshehtë, pasi madhësia e tij e vogël e lejon atë të depërtojë thellë në bronke dhe indet e mushkërive, duke favorizuar shfaqjen e kushteve të tilla si sëmundja pulmonare obstruktive kronike (COPD), astma, sëmundjet kardiovaskulare, kanceri dhe madje edhe çmenduria.
Nuk është rastësi që Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) thekson se çdo vit rreth 8 milionë njerëz vriten për shkak të ajrit të ndotur që thithim.
Por si e nxisin kancerin grimcat e imëta?
Profesor Swanton dhe kolegët kanë kryer disa eksperimente me modelet e miut(minj) me qeliza që mbartin mutacionet EGFR; pasi i ekspozuan në nivele PM 2.5 të krahasueshme me ato të gjetura në qytete, ata vunë re se tumoret kishin më shumë gjasa të dilnin nga këto qeliza sesa ato të minjve që nuk ishin të ekspozuar ndaj ndotësve.
Shkencëtarët demonstruan gjithashtu se duke bllokuar një molekulë të quajtur interleukin IL-1β, e lidhur me inflamacionin dhe e lëshuar si përgjigje ndaj grimcave ultrafine, parandalohet formimi i këtyre tumoreve të smogut.
“Qelizat me mutacione që shkaktojnë kancer grumbullohen natyrshëm ndërsa plakemi, por normalisht janë joaktive. Ne kemi treguar se ndotja e ajrit zgjon këto qeliza në mushkëri, duke i inkurajuar ato të rriten dhe potencialisht të formojnë tumore”, tha profesor Swanton në një deklaratë për shtyp.
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
