Bolton po e nxit presidentin Trump që të tërhiqet nga traktati i armëve bërthamore me Rusinë

John Bolton po shtyn që Shtetet e Bashkuara të tërhiqen nga një traktat i kontrollit të armëve i kohës së luftës së ftohtë me Rusinë, përballë rezistencës nga të tjerët në administratën Trump dhe aleatët amerikanë, sipas burimeve të informuara mbi nismën shkruan Guardian.

Bolton, këshilltari i sigurisë kombëtare i Donald Trump, ka lëshuar një rekomandim për tërheqjen nga traktati i forcave bërthamore të ndërmjetme të vitit 1987 ( INF ), që SHBA thotë se Rusia ka shkelur me zhvillimin e një rakete të re të fluturimit.

Tërheqja nga traktati, e cila do të shënonte një ndërprerje të mprehtë në politikën amerikane të kontrollit të armëve, ende nuk është miratuar nga kabineti dhe përballet me kundërshtime nga departamenti i shtetit dhe Pentagoni. Një takim të hënën në Shtëpinë e Bardhë për të diskutuar propozimin e tërheqjes u shty.

INF përballet me një afat të caktuar në Kongres në fillim të vitit të ardhshëm. Një amendament në projekt-ligjin për shpenzimet e mbrojtjes të vitit 2019 kërkon që presidenti t'i tregojë Senatit deri më 15 janar nëse Rusia është në "shkelje materiale" të traktatit dhe nëse INF mbetet ligjërisht e detyrueshme për SHBA.

Bolton, i cili ka kaluar karrierën e tij kundër traktateve të kontrollit të armëve, po kërkon të rrëzojë rolin tradicional të këshilltarit të sigurimit kombëtar si ndërmjetës politik midis agjencive dhe të bëhet një nxitës i ndryshimeve rrënjësore brenda Shtëpisë së Bardhë.

SHBA ka informuar aleatët e saj evropianë këtë javë rreth propozimit, duke sjell edhe reagime ndaj këtij propozimi. Njoftimi alarmoi zyrtarët e Mbretërisë së Bashkuar që e shohin INF-në si një shtyllë të rëndësishme të kontrollit të armëve. Traktati shënoi fundin e një sulmi të rrezikshëm bërthamor në Europën e viteve 1980, duke hedhur raketat amerikane Pershing dhe raketat kundër raketave mesatare SS-20 të Bashkimit Sovjetik.

SHBA pretendon se Rusia tani po shkel traktatin me zhvillimin dhe vendosjen e një rakete lundrimi të nisur nga toka, i njohur si 9M729. Moska këmbëngul se raketa nuk shkel kufizimet e diapazonit në INF dhe pretendon se një sistem i mbrojtjes së raketave amerikane i vendosur në Evropën Lindore kundër një kërcënimi të mundshëm iranian mund të përshtatet për të hedhur raketat sulmuese të mesme në Rusi.

I pyetur për komentin mbi të ardhmen e INF-it, një zyrtar i lartë i administratës tha: "Në të dy administrata, Shtetet e Bashkuara dhe aleatët tanë janë përpjekur ta sjellin Rusinë përsëri në pajtueshmëri të plotë dhe të verifikueshme me INF. Megjithë kundërshtimet tona, Rusia vazhdon të prodhojë dhe ka injoruar thirrjet për transparencë."

Janë bërë plane të përkohshme për të rifilluar një dialog strategjik të stabilitetit në shtator, të udhëhequr nga ana e SHBA nga Andrea Thompson, nën sekretari për kontrollin e armëve në departamentin e shtetit dhe zëvendësministri i jashtëm rus Sergei Ryabkov.

Takimi i Boltonit me homologun e tij rus, Nikolai Patrushev, në Gjenevë në gusht pritej të hapte dritën e gjelbër për dialogun, por Bolton thuhet se e ka bllokuar atë. Ai do të vizitojë Moskën javën e ardhshme, ku Kremlini tha se mund të takohet me Vladimir Putinin.

New York Times raportoi të premten se Bolton po përdorë udhëtimin e tij në Moskë me qëllim për të informuar udhëheqësit rusë me planet e administratës për të dalë nga marrëveshja e INF. Sipas kushteve të traktatit, tërheqja do të zgjasë gjashtë muaj.

Në vërejtjet në Soçi të enjten , Putini duket se sugjeron që Rusia do të miratojë një politikë të "përdorimit të parë" për armët bërthamore.

Një takim i ministrave të mbrojtjes të NATO-s më parë këtë muaj në Bruksel nxorri një deklaratë të përbashkët duke thënë se INF "ka qenë vendimtare për sigurinë euroatlantike dhe ne mbetemi plotësisht të përkushtuar në ruajtjen e këtij traktati të kontrollit të armëve të rëndësishme".

Megjithatë, sekretari amerikan i mbrojtjes, James Mattis, bëri të qartë se të gjitha opsionet ishin në tryezë në përgjigjen e Uashingtonit ndaj shkeljeve ruse.