Ypi: Roli i historianit është të kuptojë fenomenet, jo të merret me thashethemet e historisë

Akademikja Lea Ypi thotë se në raport me figurat historike të së shkuarës duhet një qasje pluraliste dhe e sinqertë. 

Në një intervistë me Mustafa Nanon në “Arnautistan”, Ypi tha se më shumë sesa mbi individin, historianët duhet të reflektojnë mbi ideologjitë. 

Në lidhje me personazhet e të kaluarës nuk kemi nevojë të marrim vendime: i mbajmë apo i heqim. Ne mjafton të kemi një qasje pluraliste, e plotë dhe e sinqertë.Nuk ka nevojë të jetë ai as hero, as armik i betuar. Ata kanë vdekur, janë ngjarje që janë mbyllur. Çfarë interesi ka një shqiptar që jeton në 2026 a është i mirë apo i keq Xhafer Ypi. Nuk është ajo çështja. Problemi është të kuptosh si ndodhin fenomene të caktuara, si disa force historike çojnë në degjenerimin e shoqërive dhe se si vjen kriza në mënyra të paparashikuara për të evituar që të përsërisim gabimet e të kaluarës. 

 

Gjykimi për individët historikë nuk ka ndonjë rol. 

 

Unë mendoj që është një qasje pak naive kjo që është i mirë apo i keq filani. Këtë e kam jo vetëm për Xhafer Ypin dhe Enver Hoxhën, e kam edhe për Hitlerin dhe për Stalinin, për të gjitha figurat historike që kanë këtë natyrë. Roli i historianit është të kuptojë fenomenet, jo të merret me thashethemet e historisë. Ne diskutojmë ideologjitë. Unë kam idetë e mia, bindjet e mia. Mund të debatojmë cila është rruga më e mirë për të ardhmen. Referencat historike na ndihmojnë për të kuptuar gjëra që janë bërë gabim. Pra reflektohet mbi veprimin dhe jo mbi personin.