Bota po përballet me një krizë të paprecedentë të ujit, e nxitur nga kërkesa në rritje dhe kriza e përshpejtuar e klimës.
Një e katërta e popullsisë në botë aktualisht përballet me “stres jashtëzakonisht të lartë të ujit” çdo vit, ndërsa 1 miliard njerëz të tjerë pritet të preken deri në vitin 2050, sipas Atlasit të Rrezikut të Ujit të Institutit Botëror të Burimeve të publikuar të mërkurën.
Stresi jashtëzakonisht i lartë i ujit do të thotë se vendet po përdorin pothuajse të gjithë ujin që kanë, të paktën 80% të furnizimit të tyre me burime të rinovueshme, sipas raportit, i cili publikohet çdo katër vjet.
Raporti zbuloi se 25 vende, që përfaqësojnë 25% të popullsisë globale, përjetojnë stres jashtëzakonisht të lartë të ujit çdo vit, me Bahreinin, Qipron, Kuvajtin, Libanin dhe Omanin pesë më të prekurit.
Edhe një thatësirë afatshkurtër mund t’i rrezikojë këto vende të mbeten pa ujë.
“Uji është padyshim burimi ynë më i rëndësishëm në planet por gjithsesi nuk po e menaxhojmë në një mënyrë që pasqyron diçka të tillë,” tha Samantha Kuzma, drejtuese e të dhënave të Ujësjellësit nga programi i ujit të WRI-së dhe autore e raportit.
“Unë kam punuar me ujin për afro 10 vjet, dhe për fat të keq, historia ka qenë e njëjtë pothuajse gjatë gjithë 10 viteve,” tha Kuzma për CNN.
Në nivel global, kërkesa për ujë është më shumë se dyfishuar që nga viti 1960 dhe raporti parashikon që ajo do të rritet me 20 deri në 25% deri në vitin 2050.
Rritja e kërkesës për ujë rrjedh nga një sërë faktorësh, duke përfshirë rritjen e popullsisë dhe kërkesat e industrive të tilla si bujqësia, së bashku me politikat e paqëndrueshme të përdorimit të ujit dhe mungesën e investimeve në infrastrukturë.
Në Lindjen e Mesme dhe Afrikën Veriore, rajonet më të stresuara nga uji në botë, e gjithë popullata do të jetojë me stres jashtëzakonisht të lartë të ujit nga mesi i shekullit, parashikon raporti, duke ndikuar në furnizimin me ujë të pijshëm, duke dëmtuar industritë dhe duke nxitur potencialisht konfliktin politik.
Ndryshimi më i madh në kërkesën për ujë do të ndodhë në Afrikën Sub-Sahariane sipas raportit, i cili parashikon një rritje prej 163% të kërkesës për ujë deri në vitin 2050.
Në Amerikën e Veriut dhe Evropë, kërkesa për ujë është rritur, e ndihmuar nga investimet në masat e efikasitetit të përdorimit të ujit. Por kjo nuk do të thotë se pjesë të këtyre rajoneve nuk preken.
Në SHBA, gjashtë shtete përjetojnë stres jashtëzakonisht të lartë të ujit, sipas raportit.
Gjashtë nga shtatë shtetet në pellgun e lumit Kolorado, duke përfshirë Arizonën dhe New Mexico, janë në top 10 shtetet më të stresuara nga uji në SHBA.
Burimet ujore shtrihen edhe përtej kufijve të vendit, tha Kuzma.
“Uji është mënyra se si ndryshimi i klimës ndikon më drejtpërdrejt te njerëzit në mbarë botën,” tha Charles Iceland, drejtor global i ujit me Programin e Ushqimit, Pyjeve, Ujit dhe Oqeanit të WRI.
Ndryshimet klimatike nxisin thatësira gjithnjë e më të rënda dhe të zgjatura si dhe valë të nxehtit, të cilat i bëjnë furnizimet me ujë shumë më pak të besueshme.
Mungesa e ujit gjithashtu e bën më të vështirë për njerëzit t’i mbijetojnë këto ekstreme.
Edhe nëse bota arrin të kufizojë ngrohjen në 1.3 deri në 2.4 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale- një skenar “optimist” sipas Panelit Ndërqeveritar të OKB-së për Ndryshimet Klimatike- pritet që 1 miliardë njerëz të tjerë të jetojnë në kushte jashtëzakonisht të larta të stresit të ujit, deri në vitin 2050, sipas raportit.
Stresi i ujit kushton jetë, kërcënon sigurinë ushqimore dhe shkakton ndërprerje të energjisë.
Vende si Las Vegas dhe Singapori kanë treguar se është e mundur të menaxhohen burimet shumë të pakta ujore përmes politikave të tilla si trajtimi i ujërave të zeza dhe ripërdorimi dhe heqja e bimëve të etura për ujë, shkruajnë autorët e raportit.
Por globalisht, sipas raportit, veprimi po vonon.



