Është një vend në Vjenë ku fryma e ngrohtë e Krishtlindjeve jehon gjatë gjithë vitit në një atmosferë tipike të një filmi festiv.
Ndodhet në Hernals, në lagjen e 17-të, në 87 Schumangasse, ku ngrihet një ndërtesë trekatëshe në një rrugë të vjetër dhe një tabelë ku shkruhet: Wiener Schneekugelmanufaktu, vendi ku u prodhuan “globet” me borë.
Pikërisht aty u krijua edhe ai “glob bore” simbolik, i cili thyhet në mënyrë dramatike që në fillim të sekuencës së parë të Citizen Kane, filmi i vitit 1941 Citizen Kane me protagonist dhe regjisor Orson Welles.
Edhe sot në Hernals prodhohen rreth 200 mijë modele globesh në vit, të lyera dhe të montuara me dorë dhe të mbuluara më tej me xham.
Për të treguar historinë e Erwin Perzy I, një mekanik i instrumenteve kirurgjikale, i cili një ditë në vitin 1901 krijoi globin e parë të borës, pasi kishte kryer më shumë se një eksperiment, është El Pais. Është historia e një shpikësi të vogël të zgjuar, i njohur që fëmijë për pasionin e tij për lodrat.
Por duke qenë se Erwin Perzy punonte në një spital kur u rrit, mjekët i kërkuan të gjente një zgjidhje për të riprodhuar një sistem më të mirë ndriçimi për të lejuar që operacionet të kryheshin me shikueshmëri më të madhe. Ai u frymëzua nga këpucarët, të cilët për të marrë më shumë dritë nga një qiri vendosën një top xhami të mbushur me ujë përpara flakës dhe ai u dha mjekëve një pikë të re drite sa një dorë.
Duke qenë i mbushur me ujë, topi përdorej edhe si xham zmadhues. Më pas Perzy shtoi vazhdimisht materiale të ndryshme në ujë derisa shtoi edhe bollgur i cili u vendos në fund të topit duke krijuar një efekt të ngjashëm me reshje bore, çka i dha hov shpikjes së tij.
Derisa ai futi në globin me ujë, një model të vogël miniaturë të kishës Maria Zell në jug të Vjenës për t’u shitur si një suvenir i mbështetur mbi një bazë zhavorri të bardhë të lehtë.
Dhe kështu lindi topi i parë i dëborës. 123 vjet pasi hapi dyert, dyqani i këtij laboratori-muze është i mbushur me turistë, familje të tëra, fëmijë që bërtasin dhe nëna që porosisin modele specifike, gjyshe me një listë në dorë, është një grup japonezësh që nuk përmbahen dot.
Emocioni i mbërritjes këtu dhe është edhe një zonjë që i dorëzon një çantë Erwin Percy III, nipit të themeluesit dhe kreut aktual të biznesit familjar, në të cilin ka një top bore të vjetër që ka nevojë për riparim.
Këtu pretendohet ekskluziviteti, për globet e borës të lyera dhe ende të montuara rigorozisht me dorë.



