Vaji i ullirit është baza e dietës mesdhetare. Vaji i ullirit, veçanërisht ai i papërpunuar, është “nyja lidhëse” midis të gjitha llojeve të dietës mesdhetare. Vaji i ullirit është lloji kryesor dhe shpesh i vetmi, i yndyrës që përdoret në kuzhinën mesdhetare, në ndryshim nga dietat e tipit perëndimor ku dominojnë yndyrnat e ngopura shtazore, konsumi i shtuar i të cilave shoqërohet me rrezik të lartë të sëmundjeve kardiovaskulare, kryesisht sëmundjeve koronare të zemrës.
Vaji i ullirit është një vaj i shëndetshëm, falë përmbajtjes së lartë të acideve yndyrore të pangopura deri në masën 83%. Sipas studimeve të shumta shkencore, një dietë e pasur me acide yndyrore të pangopura në krahasim me dietën tipike “perëndimore” e pasur me yndyra të ngopura:
-çon në uljen e kolesterolit total dhe atë të “keq” (LDL)
-ndihmon në parandalimin e aterosklerozës dhe si rrjedhim në mbrojtje nga sëmundjet koronare të zemrës
-stimulon uljen e presionit të gjakut dhe mbron nga kanceri.
-Mund të përdoret në gatim ose në tigan- ku i reziston më shumë skuqjes se çdo yndyrë tjetër, por këshillohet që shtohet në fund të gatimit, ku shija e veçantë i shton “diçka tjetër” gjellës, duke e mbajtur edhe të pandryshuar.
Efekti i dobishëm i vajit të ullirit është për shkak të përmbajtjes së lartë të acideve yndyrore të pangopura, por edhe përmbajtjes së lartë të substancave antioksidante si vitamina E dhe polifenolet. Megjithatë, më e rëndësishmja nga të gjitha është se falë vajit të ullirit ne hamë shumë perime dhe bishtajore, pasi vaji është ai që e bën gatimin e tyre më të shijshëm.



