Raporti: Rrymat e Antarktidës po shkojnë drejt kolapsit

Shkrirja e shpejtë e akullit të Antarktidës po shkakton një ngadalësim dramatik në rrymat e thella të oqeanit dhe mund të ketë një efekt katastrofik në klimën, paralajmëron një raport i ri.

Rrjedhat e ujërave të thella që nxisin rrymat e oqeanit mund të ulen me 40% deri në vitin 2050, thotë një ekip shkencëtarësh australianë. Rrymat bartin nxehtësi, oksigjen, karbon dhe lëndë ushqyese jetike në mbarë globin.

Hulumtimet e mëparshme sugjerojnë se një ngadalësim i rrymës së Atlantikut të Veriut mund të shkaktojë që Evropa të bëhet më e ftohtë.

Studimi, i botuar në revistën Nature, paralajmëron gjithashtu se ngadalësimi mund të zvogëlojë aftësinë e oqeanit për të thithur dioksid karboni nga atmosfera.

Raporti përshkruan se si rrjeti i rrymave oqeanike të Tokës është pjesërisht i nxitur nga lëvizja në rënie e ujërave të kripura të ftohta dhe të dendura drejt shtratit të detit pranë Antarktidës.

Por ndërsa uji i freskët nga mbulesa e akullit shkrihet, uji i detit bëhet më pak i kripur dhe i dendur, dhe lëvizja poshtë ngadalësohet.

Këto rryma të thella oqeanike, ose "përmbysje", në hemisferat veriore dhe jugore kanë qenë relativisht të qëndrueshme për mijëra vjet, thonë shkencëtarët, por ato tani po prishen nga ngrohja e klimës.

"Modelimi ynë tregon se nëse emetimet globale të karbonit vazhdojnë me ritmin aktual, atëherë përmbysja e Antarktidës do të ngadalësohet me më shumë se 40 për qind në 30 vitet e ardhshme - dhe në një trajektore që duket se po shkon drejt kolapsit. Nëse oqeanet do të kishin mushkëri, ky do të ishte një prej tyre" tha udhëheqësi i studimit, profesori Matthew England.

Studimi i Atlasit i vitit 2018 zbuloi se sistemi i qarkullimit të Oqeanit Atlantik ishte më i dobët se sa kishte qenë për më shumë se 1000 vjet dhe kishte ndryshuar ndjeshëm në 150 të fundit.

Efekti i ujërave të shkrirë të Antarktidës në rrymat e oqeanit nuk është përfshirë ende në modelet e IPCC mbi ndryshimin e klimës, por do të jetë "i konsiderueshëm".