Më 8 gusht 1991, anija e mallrave “Vlora” mbërriti në portin e Barit, në Itali, duke shënuar një nga ngjarjet më dramatike në historinë moderne shqiptare.
Plot 34 vite më parë, rreth 20 mijë shqiptarë u ngjitën në këtë anije, në përpjekje për të shpëtuar nga varfëria, pasiguria dhe kaosi i asaj kohe, duke lundruar përmes Adriatikut drejt Italisë.
Ngjarja mbetet simbol i eksodit masiv të shqiptarëve, në kërkim të një jete më të mirë në Perëndim.
Të mbipopulluar dhe në kushte ekstreme, udhëtarët e “Vlorës” tronditën opinionin publik ndërkombëtar dhe lanë gjurmë të thella në historinë e emigracionit shqiptar.
Ndonëse emigrantët shqiptarë udhëtuan për një të ardhme më të mirë, ata u mbyllën fillimisht në stadiumin e vjetër ‘Della Vittoria’, ndërsa më pas u riatdhesuan për në Shqipëri.
Por, pavarësisht këtij fakti jo të gjithë shqiptarët u kthyen në Shqipëri. Emigrantëve ushqimi u dërgohej me helikopter, ndërsa nuk mungonin rastet kur shqiptarët përlesheshin me policinë, pasi tentonin të dilnin prej aty.
Brenda dy javësh, shqiptarët u dërguan përsëri në Shqipëri me anije dhe aeroplanë.
Sipas shifrave të asaj kohe, në vendin tonë u riatdhesuan 17 mijë e 400, ndërsa në Itali mbetën 1.500 vetë që kishin paraqitur kërkese për strehim politik.
Bordi i anijes ishte i tejmbushur me burra, gra dhe fëmijë që prisnin për fatin e tyre midis dy brigjeve të Detit Adriatik. Njerëzit vareshin ku të mundeshin, deri tek shtiza e flamurit është tabloja që kujtohet edhe sot.
Autori i vërtetë i fotos ikonike të eksodit të shqiptarëve drejt Italisë është fotografi shqiptar me origjinë nga Korça, Gani Xhengo.



