Kush janë druzët dhe pse Izraeli po sulmon Sirinë?

Një valë e re dhune vdekjeprurëse sektare ka tronditur Sirinë, ndërsa qeveria e re përpiqet të imponojë autoritetin e saj mbi territorin e përçarë.

Të dielën, më 13 korrik, rrëmbimi i raportuar i një tregtari nga pakica druze shkaktoi ditë të tëra përleshjesh vdekjeprurëse midis milicive druze dhe luftëtarëve beduinë sunitë në Sirinë jugore.

Më 15 korrik, Izraeli ndërhyri ushtarakisht, duke thënë se forcat e tij po kërkonin të mbronin druzët dhe të eliminonin forcat pro-qeveritare të akuzuara për sulmin ndaj tyre në Suweida. Të paktën 350 persona raportohet se janë vrarë në Suweida që nga e diela, sipas Observatorit Sirian për të Drejtat e Njeriut.

Trazirat vdekjeprurëse, së bashku me sulmet e dhunshme izraelite, kanë ringjallur frikën e një rënieje të sigurisë në Siri, ndërsa vendi përballet me pasojat e më shumë se një dekade lufte civile dhe pushtimin e fundit të Damaskut nga rebelët e udhëhequr nga islamistët në dhjetor 2024. Udhëheqësi aktual i Sirisë, ish-xhihadisti Ahmed al-Sharaa, është zotuar të mbrojë pakicat e Sirisë.

Kush janë druzët?

Druzët janë një pakicë etno-fetare që flet arabisht në Siri, Liban, Izrael dhe në Lartësitë e pushtuara të Golanit. Besimi Druz është një degëzim i Islamit Shiit me identitetin dhe besimet e veta unike.

Gjysma e afërsisht një milion ndjekësve të saj jetojnë në Siri, ku ata përbëjnë rreth 3% të popullsisë. Komuniteti druz në Izrael konsiderohet kryesisht si besnik ndaj shtetit izraelit, për shkak të pjesëmarrjes së anëtarëve të tij në shërbimin ushtarak. Sipas Byrosë Qendrore të Statistikave Izraelite, ka rreth 152,000 banorë druz që jetojnë në Izrael dhe në Lartësitë e Golanit të pushtuara nga Izraeli.

Ata historikisht kanë zënë një pozicion të pasigurt në rendin politik të Sirisë. Gjatë luftës civile pothuajse 14-vjeçare të Sirisë, Druzët drejtuan milicitë e tyre në Sirinë jugore.

Që prej rënies së Asadit në dhjetor, druzët i kanë rezistuar përpjekjeve të shtetit për të imponuar autoritet mbi Sirinë jugore. Ndërsa fraksionet druze në Siri janë të ndara në qasjen e tyre ndaj autoriteteve të reja, duke filluar nga kujdesi deri te refuzimi i plotë, shumë prej tyre kundërshtojnë praninë zyrtare të sigurisë siriane në Suweida dhe i kanë rezistuar integrimit në ushtrinë siriane, duke u mbështetur te milicitë lokale.

Pse Izraeli po e sulmon Sirinë tani?

Sulmet më të fundit kanë vepruar kryesisht si një paralajmërim dhe një pengesë kundër ushtrisë siriane që po vendoset në Sirinë jugore, me Izraelin që kërkon të krijojë një zonë të çmilitarizuar në zonë. Izraeli i frikësohet pranisë së luftëtarëve islamistë pranë kufirit të tij verior, përgjatë Lartësive të Golanit të pushtuara nga Izraeli.

Ndërsa sulmet ajrore izraelite më 15 korrik u kufizuan në shënjestrimin e forcave të sigurisë dhe automjeteve në Suweida, ushtria izraelite e zgjeroi fushëveprimin e sulmeve më 16 korrik, duke goditur Ministrinë e Mbrojtjes dhe selinë e ushtrisë siriane në Damask. Siria i ka dënuar sulmet.

Sulmet ajrore përfaqësonin përshkallëzimin më serioz të Izraelit në Siri që nga dhjetori i vitit 2024, kur ai shkatërroi qindra vende ushtarake në të gjithë vendin dhe pushtoi një zone tampon të patrulluar nga OKB-ja në Lartësitë e Golanit sirian. Izraeli e ka goditur Sirinë disa herë, me qëllim që të parandalojë autoritetet e reja të ndërtojnë kapacitetet e tyre ushtarake, të cilat shihen si një kërcënim potencial për sigurinë izraelite.

“Paralajmërimet në Damask kanë përfunduar, tani do të vijnë goditje të dhimbshme”, shkroi Ministri i Jashtëm Izraelit, Israel Katz, në mediat sociale më 16 korrik, pak pasi filluan sulmet izraelite në Damask.