Janë krijuar shumë vaksina, si për linë apo hepatitet, por një virus që ende pengon ata që duhet për krijimin e një vaksine për t’u mbrojtur është HIV.
HIV u identifikua për herë të parë në vitin 1984. Departamenti Amerikan i Shëndetit njoftoi në atë kohë se shpresonin që të kishin gati një vaksinë brenda dy vjetësh.
Pavarësisht shumë provave të vaksinave të mundshme, një vaksinë me të vërtetë efektive ende nuk është në dispozicion. Pse është kaq e vështirë për të pushtuar këtë sëmundje? Dhe ku jemi në proces?
8 pengesat për një vaksinë kundër HIV
Është kaq e vështirë të krijosh një vaksinë për HIV, sepse është e ndryshme nga llojet e tjera të viruseve. HIV nuk përshtatet me qasjet tipike të vaksinave në disa mënyra:
1. Sistemet imune të pothuajse të gjithë njerëzve janë ‘të verbër’ ndaj HIV-it
Sistemi imunitar, i cili lufton sëmundjen, nuk i përgjigjet virusit HIV. Ajo prodhon antitrupa HIV, por vetëm ngadalësojnë sëmundjen. Nuk e ndalojnë atë.
2. Vaksinat zakonisht bëhen për të imituar reagimin imunitar të njerëzve të rikuperuar
Sidoqoftë, pothuajse asnjë person nuk është shëruar pasi është infektuar me HIV. Si rezultat, nuk ka asnjë reagim imunitar që vaksinat mund të imitojnë.
3. Vaksinat mbrojnë nga sëmundja, jo nga infeksioni
HIV është një infeksion derisa të kalojë në fazën 3 ose AIDS. Me shumicën e infeksioneve, vaksinat i blejnë trupit më shumë kohë për të pastruar vetë infeksionin përpara se të shfaqet sëmundja.
Sidoqoftë, HIV ka një periudhë të gjatë të fjetur përpara se të kalojë në AIDS. Gjatë kësaj periudhe, virusi fshihet në ADN-në e personit me virus. Trupi nuk mund të gjejë dhe shkatërrojë të gjitha kopjet e fshehura të virusit për të kuruar vetveten. Pra, një vaksinë për të blerë më shumë kohë nuk do të funksionojë me HIV.
4. Viruset e vrara ose të dobësuara të HIV nuk mund të përdoren në një vaksinë
Shumica e vaksinave bëhen me viruse të vrarë ose të dobësuar. Sidoqoftë, HIV-i i vrarë nuk funksionon mirë për të prodhuar një përgjigje imune. Çdo formë e gjallë e virusit është shumë e rrezikshme për t'u përdorur.
5. Vaksinat janë përgjithësisht efektive kundër sëmundjeve që hasem rrallë
Si hepatiti B. Por njerëzit me faktorë të njohur rreziku për HIV mund të ekspozohen çdo ditë ndaj HIV. Kjo do të thotë se ka më shumë mundësi për infeksion që një vaksinë nuk mund ta parandalojë.
6. Shumica e vaksinave mbrojnë nga viruset që hyjnë në trup përmes sistemeve të frymëmarrjes ose gastrointestinale
Më shumë viruse hyjnë në trup në këto dy mënyra, kështu që kemi më shumë përvojë në adresimin e tyre. Por HIV hyn në trup më shpesh përmes sipërfaqeve gjenitale ose gjakut. Ne kemi më pak përvojë mbrojtëse nga viruset që hyjnë në trup në këto mënyra.
7. Shumica e vaksinave testohen plotësisht në modelet e kafshëve
Kjo ndihmon për të siguruar që ka të ngjarë të jenë të sigurt dhe efektivë para se të provohen tek njerëzit. Sidoqoftë, nuk ka model të mirë të kafshëve për HIV. Çdo test që është bërë te kafshët nuk ka treguar se si njerëzit do të reagonin ndaj vaksinës së testuar.
8. Virusi HIV pëson mutacion shpejt
Një vaksinë synon një virus në një formë të veçantë. Nëse virusi ndryshon, vaksina mund të mos funksionojë më në të. HIV pëson mutacion shpejt, kështu që është e vështirë të krijosh një vaksinë për ta luftuar.
Vaksinat profilaktike dhe terapeutike
Pavarësisht nga këto pengesa, studiuesit vazhdojnë të përpiqen të gjejnë një vaksinë. Ekzistojnë dy lloje kryesore të vaksinave: profilaktike dhe terapeutike. Studiuesit po i ndjekin të dyja për HIV.
Shumica e vaksinave janë profilaktike, që do të thotë se parandalojnë një person të marrë një sëmundje. Vaksinat terapeutike, nga ana tjetër, përdoret për të rritur përgjigjen imune të trupit për të luftuar sëmundjen që personi tashmë ka. Vaksinat terapeutike konsiderohen gjithashtu trajtime.
Por HIV është gjithashtu një kandidat i mirë për një vaksinë terapeutike. Studiuesit shpresojnë se një vaksinë terapeutike e HIV mund të zvogëlojë ngarkesën virale të një personi.
Llojet e vaksinave eksperimentale
Studiuesit po provojnë shumë mënyra të ndryshme për të zhvilluar një vaksinë HIV. Vaksinat e mundshme janë duke u eksploruar si për përdorime profilaktike ashtu edhe për përdorime terapeutike.
Aktualisht, studiuesit po punojnë me llojet e mëposhtme të vaksinave:
Vaksinat peptidike përdorin proteina të vogla nga HIV për të shkaktuar një përgjigje imune.
Vaksinat e proteinave nën-njësi rekombinante përdorin pjesë më të mëdha të proteinave nga HIV.
Vaksinat e gjalla vektoriale përdorin viruse jo-HIV për të transportuar gjenet e HIV në trup për të shkaktuar një përgjigje imune. Vaksina e lisë përdor këtë metodë.
Kombinimet e vaksinave, ose kombinimet e "rritjes kryesore", përdorin dy vaksina njëra pas tjetrës për të krijuar një përgjigje më të fortë imune.
Vaksinat e grimcave të ngjashme me virusin përdorin një pamje jo-infektive të HIV që ka disa, por jo të gjitha, proteina HIV.
Vaksinat e bazuara në ADN përdorin ADN nga HIV për të shkaktuar një përgjigje imune.
Testet për vaksinën
Një test aktual i vaksinave profilaktike që filloi në 2015-n studion njerëzit në:
Shtetet e Bashkuara, Ruanda, Uganda, Tajlandë dhe Afrikën e Jugut.
Testi miraton një strategji të drejtpërdrejtë të vaksinave vektoriale, duke përdorur virusin Sendai për të mbartur gjenet e HIV-it. Ai gjithashtu përdor një strategji kombinimi, me një vaksinë të dytë për të rritur përgjigjen imune të trupit. Rezultatet priten në 2022-shin.
Një qasje tjetër e rëndësishme që aktualisht po studiohet është përdorimi i imunoprofilaksisë vektoriale.
Me këtë qasje, një virus jo-HIV dërgohet në trup për të hyrë në qeliza dhe për të prodhuar ato që quhen antitrupa gjerësisht neutralizues. Kjo do të thotë se përgjigja imune do të synonte të gjitha llojet e HIV-it. Shumica e vaksinave të tjera synojnë vetëm një lloj.
E ardhmja e vaksinave HIV
Sipas një raporti të vitit 2018, 845 milionë dollarë u shpenzuan për kërkimin e vaksinave të HIV në 2017-n. Dhe deri më sot, më shumë se 40 vaksina të mundshme janë testuar.
Ka pasur progres të ngadaltë drejt një vaksine që funksionon. Por me çdo dështim, mësohet më shumë se si mund të përdoret për testet e reja.
Përkthyer nga Health Line. Ndalohet ribotimi pa burimin Mcntv.al
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
