Në malet e Nepalit dhe Turqisë, bletët prodhojnë një përzierje të çuditshme dhe të rrezikshme. I njohur nga banorët e zonës si mjalti i çmendur, ai është një varietet relativisht i ri. Krahasuar me disa qindra lloje të tjera të mjaltit të prodhuar në mbarë botën, mjalti i çmendur është më i kuq dhe me shije pak më të hidhur. Prodhohet nga bleta më e madhe në botë, Apis dorsata laboriosa.
Por ajo që e dallon vërtet mjaltin e çmendur janë efektet e tij fiziologjike. Në doza të ulëta, mjalti i çmendur shkakton marrje mendsh dhe eufori. Doza më të larta mund të shkaktojnë halucinacione, të vjella, humbje të vetëdijes, konvulsione dhe, në raste të rralla, vdekje.
VICE ka udhëtuar drejt Nepalit, ku një prej producentëve shpjegon efektet e këtij mjalti.
“Hëngra dy lugë çaji, sasia e rekomanduar nga mbledhësit e mjaltit, dhe pas rreth 15 minutash, fillova të ndjeja një dhimbje të ngjashme me atë të që shkakton marijuana”, tregon David Caprara.
Ndjeva sikur trupi po më ftohej, duke filluar nga pjesa e pasme e kokës dhe poshtë përmes bustit. Një ndjesi e thellë, e nxehtë dhe e akullt njëkohësisht zuri vend në stomakun tim dhe zgjati për disa orë. Mjalti ishte i shijshëm dhe megjithëse disa nga mbledhësit u ra të fikët nga ngrënia e tepërt, askush nuk vuante nga të vjellat ose diarreja shpërthyese për të cilën kisha paralajmëruar.
Will Brendza tregon përvojën e tij në The Rooster:
Brenda 40 minutave mund të ndjeja efektet e mjaltit. Pjesa e pasme e kokës filloi të më dridhej, sikur po i bëja një masazh kokës. Më pas, nga brenda ndjeva një ngrohtësi rreth zemrës, në gjoks dhe në bark. Gjërat u ngadalësuan pak dhe gjendja ime shpirtërore u qetësua. Në kohën kur dolëm nga restoranti po ndihesha mirë dhe çuditshëm.
“Dehja me këtë mjalt është më shumë trupore dhe mendore; një ndjesi e ngrohtë dhe e relaksuar më shumë si një qetësues sesa psikedeliku më konvencional.”
Çfarë është mjalti i çmendur?
Efektet psikoaktive të mjaltit të çmendur nuk rrjedhin nga bletët, por nga ato me të cilat ushqehen bletët në rajone të caktuara: një gjini bimësh me lule të quajtura rododendrone. Të gjitha llojet e këtyre bimëve përmbajnë një grup përbërësish neurotoksikë të quajtur grayanotoksina. Kur bletët ushqehen me nektarin dhe polenin e disa llojeve të rododendroneve, insektet thithin grayanotoksina, të cilat përfundimisht hyjnë në mjaltin e bletëve, duke e bërë atë "të çmendur".
Bletët kanë më shumë gjasa të prodhojnë mjaltë të çmendur kur dhe ku dominojnë rododendronet. Arsyeja ka të bëjë me mungesën: Me më pak lloje bimësh për t'u ushqyer, insektet ushqehen pothuajse vetëm me rododendrone, kështu që ata konsumojnë më shumë grayanotoksina. Rezultati është veçanërisht një mjaltë i tillë.
Por qasja në hojet e mjaltit që përmbajnë mjaltë të çmendur mund të jetë e vështirë. Një arsye është se rododendronët rriten më mirë në lartësi më të mëdha dhe bletët shpesh i ndërtojnë kosheret e tyre në shkëmbinjtë afër bimëve, që do të thotë se mbledhësit duhet të ngjiten në faqet e maleve për të marrë mjaltin.
The Guardian raportoi se një kilogram mjaltë i çmendur me cilësi të lartë mund të shitet për rreth 360 dollarë në dyqanet rreth Turqisë, ndërsa National Geographic vuri në dukje se një kilogram mjaltë i çmendur kushton rreth 60 dollarë në tregjet e zeza aziatike. Në përgjithësi, vlera e mjaltit të çmendur është shumë më e lartë se mjalti i zakonshëm.
Kjo është pjesërisht sepse shumë njerëz besojnë se mjalti i çmendur ka më shumë vlerë mjekësore sesa mjalti i zakonshëm. Në rajonin e Detit të Zi dhe më gjerë, njerëzit e përdorin atë për të trajtuar kushte si hipertensioni, diabeti, artriti dhe dhimbjet e fytit, megjithëse hulumtimi mbi përfitimet mjekësore të mjaltit halucinogjen nga Nepali dhe Turqia është i paqartë.
Në Azinë verilindore, disa blerës besojnë se mjalti i çmendur trajton mosfunksionimin erektil, gjë që mund të shpjegojë pse shumica e rasteve të helmimeve me mjaltë të çmendur përfshijnë burra të moshës mesatare, siç theksohet në një raport të vitit 2018 të botuar në revistën RS
MCN TV është një televizion gjeneralist, i cili përfshin emisione, seriale, filma, dokumentarë etj. Ky televizion ka në dispozicion të tij katër studio televizive të pajisura me teknologjinë bashkëkohore.
