
FBI ka publikuar një dokument të deklasifikuar që tregon lidhjen mes qytetarëve sauditë në SHBA dhe dy prej sulmuesve të 11 shtatorit 2001.
Të afërmit e viktimave kanë kërkuar prej kohësh publikimin e dosjeve, duke argumentuar se zyrtarët sauditë kishin njohuri paraprake, por nuk u përpoqën të ndalonin sulmet.
Por dokumenti nuk tregon nëse qeveria saudite kishte lidhje me komplotin e 11 shtatorit.
15 nga 19 rrëmbyesit e avionëve ishin shtetas sauditë.
Përpara deklasifikimit, ambasada saudite në Uashington përshëndeti publikimin e dokumenteve dhe mohoi edhe një herë çdo lidhje midis mbretërisë dhe rrëmbyesve, duke i përshkruar pretendimet
si "të rreme dhe dashakeqase".
Dokumenti u deklasifikua në 20 vjetorin e sulmeve terroriste ku humbën jetën gati 3,000 qytetarë pasi u rrëmbyen katër avionë.

Disa familje të viktimave i kishin bërë presion Presidentit Joe Biden për të deklasifikuar dokumentet, duke thënë se ai nuk duhet të merrte pjesë në ceremonitë përkujtimore të së shtunës në Neë York, nëse nuk do të publikonte ato.
Në dokumentin e FBI-së me 16 faqe, intervista me një burim, identiteti i të cilit është mbajtur i fshehtë, përshkuan kontaktet midis një numri shtetasish sauditë dhe dy prej rrëmbyesve, Naëaf al-Hazmi dhe Khalid al-Midhar.
Rrëmbyesit u paraqitën si studentë për të hyrë në SHBA në vitin 2000.
Dokumentet e FBI-së thonë se ata më pas morën mbështetje logjistike nga Omar al-Bayoumi, i cili ishte një vizitor i shpeshtë në Konsullatën Saudite në Los Angeles, pavarësisht statusit të tij zyrtar në atë kohë si një student.
Bayoumi, thotë burimi për FBI, kishte "status shumë të lartë" në konsullatë.
"Ndihma e Bayoumi për Hamzi dhe Midha përfshinte përkthimin, udhëtimin, strehimin dhe financimin," thuhej në dokument.
Dokumenti i FBI-së thotë gjithashtu se kishte lidhje midis dy rrëmbyesve dhe Fahad al-Thumairy, një imam konservator në xhaminë King Fahad në Los Angeles.
Ai u përshkrua nga burimet e FBI-së si "me bindje ekstremiste".
Sipas agjencisë së lajmeve AP, Bayoumi dhe Thumairy u larguan nga SHBA disa javë para sulmeve të 11 shtatorit.
Agjencia citoi gjithashtu se Jim Kreindler, një avokat për të afërmit e viktimave të 11 Shtatorit, të thoshte se dokumenti i publikuar "vërtetoi argumentet që kemi bërë në procesin gjyqësor në lidhje me përgjegjësinë e qeverisë saudite për sulmet e 11 shtatorit".
Muajin e kaluar, një padi e nisur nga të afërmit nxori para dedektivëve disa ish-zyrtarë të lartë sauditë.
Administratat e George W Bush, Barack Obama dhe Donald Trump të gjithë refuzuan të deklasifikojnë dokumentet, duke cituar shqetësimet e sigurisë kombëtare.

Por Joe Biden javën e kaluar urdhëroi një rishikim të dokumenteve hetimore, duke u thënë zyrtarëve që të publikojnë atë që munden gjatë gjashtë muajve të ardhshëm.
Prej kohësh ka pasur spekulime se zyrtarët sauditë kanë qenë pjesë e komplotit, duke pasur parasysh numrin e shtetasve sauditë të përfshirë dhe prejardhjen saudite të liderëve të Al-Kaedës, si Osama Bin Laden.
Sidoqoftë, raporti i komisionit të 11 shtatorit nuk gjeti prova që të implikonin qeverinë saudite ose zyrtarë të lartë.
SHBA dhe Arabia Saudite kanë qenë prej kohësh aleatë, edhe pse marrëdhënia ka qenë ndonjëherë e vështirë.
Donald Trump forcoi lidhjet, por Joe Biden e quajti Arabinë Saudite "të ulët" për vrasjen e tmerrshme të gazetarit saudit Jamal Khashoggi në Turqi.
Korrespondenti i BBC -së, Frank Gardner tha se Biden që atëherë ka zbutur qëndrimin e tij ndaj njeriut më të fuqishëm në Arabinë Saudite, Princit të Kurorës Mohammed bin Salman, duke reflektuar realitetin e rëndë të rëndësisë së aleancës.



