Lëvizja ≠metoo ka rikthyer vëmendjen në një fenomen që del herë pas here në sipërfaqen e debatit publik: ngacmimet në punë. Në një terren ku kufijtë janë sa delikatë, aq edhe të diskutueshëm, shpesh është e vështirë të përcaktosh “agresorin” dhe “viktimën”.
Corriere della Sera boton disa raste për të cilat jep përgjigje Fabio Roja, ekspert i magjistraturës në luftën kundër dhunës gjinore dhe president i seksionit të masave parandaluese në Gjykatën e Milanos.
Reggio Calabria, ora 11 e natës. Maddalena, 35 vjeçe, sekretare, troket në derën e noterit Piero Pieri, 55 vjeç. Ai është ulur në tavolinë, duke pirë cigare. Ajo i afrohet dhe i dorëzon një dosje që sapo e ka fotokopjuar. Ai thotë “faleminderit” dhe i vë dorën në gju.
“Prekja e zonave të përcaktuara si erogjene (d.m.th. seksualisht stimuluese) si gjuri, me një gjest të papritur, përbën dhunë seksuale - shpjegon Roja - sepse personit që është viktimë nuk i jepet kohë të shprehë pëlqimin ose mospëlqimin".
Romë, maj, ora 23:00. Një turiste e re amerikane, në kryeqytet për pushime disa ditore, kthehet në hotel rreth dy të mëngjesit. Ulur në holl, si çdo natë, është portieri. Ai sapo e sheh, bën një batutë, disa komplimente, përpiqet të bëjë shaka. Pastaj ai i jep asaj çelësin e dhomës dhe e ndjek nëpër korridor. Më pas në ashensor i afrohet dhe i përkëdhel flokët. Ajo largohet, ndahet prej tij, hyn në dhomë dhe mbyll derën.
"Edhe pse duket një situatë e bezdisshme, nuk përbën krim: përballë mosdakordësisë së saj, ai tërhiqet dhe flokët e saj nuk konsiderohen zonë erogjene, prandaj prekja nuk është në vetvete dhunë".
Romë, në zyrën e një studioje reklamash. Është mëngjes, e hënë, dhe klima është e këndshme si çdo ditë. Kur Lucia, punonjëse, mbërrin në zyrë, kolegët kthehen ta shikojnë. Ajo është e bukur. "A mund të ulem këtu?", pyet ajo, duke treguar një vend të lirë. "Gratë e bukura si ju mund të ulen ku të duan", thotë drejtori, me një buzëqeshje, me zë të lartë, përpara të gjithëve. Lucia duket se kjo nuk i pëlqen. Dhe ai shton: "Po bëja shaka!"
"Nuk përbën shkelje penale".
Ajo është 29 vjeç, është një mjeke, drejtuese në një spital në Milano. Pas një lidhjeje me një koleg pak më të ri, tani është vetëm. Të gjithë në spital e dinë këtë. Edhe shefi i ish-it, i cili një ditë e takon në shkallë dhe i thotë: "Më vjen keq që u ndatë, veçanërisht sepse nuk të shoh më në repart." Dhe pastaj: «çfarë duhet të bëjmë me konkursin tënd? A duhet ta marr unë përsipër? Po sikur të shkojmë për drekë së bashku dhe ta diskutojmë?». Ajo pranon. Ata shkojnë për të drekuar së bashku. Por kur është koha për kafe, ai i kërkon asaj të bëjë seks. Ajo gjendet në vështirësi. Ajo e di shumë mirë që nëse refuzon, do ta humbasë konkursin. Pranon dhe fiton vendin që dëshironte.
"Këtu ne jemi ballafaquar me sjellje të kufizuar: vepra është penalisht e parëndësishme nëse, siç duket në këtë rast, gruaja nuk është me të drejtë në atë vend pune. Sigurisht, sjellja e gruas është ndikuar dhe gjykimi moral mbetet, por nuk është e mundur të sanksionohet veprimi i atij. Do të ishte krejt ndryshe nëse ai do ta kishte kërkuar të njëjtën gjë në një intervistë pune: në atë rast do të kishte qenë dhunë seksuale».
Romë, Cinecittà, maj. Ajo është 23 vjeç, është në ditën e parë të praktikës në një shtëpi produksioni me emër. Ai është aktor i njohur. Kur ajo hyn për herë të parë në dhomën e zhveshjes, ai i kërkon asaj të ulet. Pastaj ai fillon të zhvishet. Dhe filloni të masturbohet. Vajza mbetet pa fjalë, nuk mund të lëvizë. Ai nuk i thotë asgjë, nuk tenton ta prekë. Kur gjithçka mbaron, ai i thotë se mund të dalë.
"Nga pikëpamja juridike është një dëmtim, domethënë - shpjegon magjistrati - një vepër kundër dinjitetit të një personi të pranishëm. Dikur ishte një krim, tani kjo shkelje është dekriminalizuar". Me fjalë të tjera, ajo përbën një vepër civile (por jo penale): kushdo që është fajtor për këtë, është i detyruar ta kompensojë të dëmtuarin për dëmet dhe të paguajë një gjobë në para.
Milano, gjatë përgatitjes së një programi të rëndësishëm televiziv të një rrjeti kombëtar. Ajo është 32 vjeç dhe redaktore. Ai është 57 vjeç dhe është kryeredaktori. Të dy nuk kanë marrëdhënie të drejtpërdrejta por sa herë ai e sheh në ashensor apo në korridor, i buzëqesh dhe i thotë “përshëndetje yll”. Ajo i përgjigjet me "Mirëmëngjes drejtor". Asgjë tjetër, për muaj të tërë.
"Kjo lloj sjelljeje mund të përbëjë një vepër civile, dhe jo një vepër penale, nëse përfshin një formë të insinuimit seksual që e bën gruan të vihet në siklet: në atë rast quhet mobing me sfond seksual". Nëse nga ana tjetër, komponentit seksual i mungon sjellja, sado e pakëndshme të jetë, nuk mund të dënohet as në procedurat civile.
Romë, në një zyrë postare në qendër të qytetit. Maria, një punonjëse e nivelit të parë, e punësuar prej shumë vitesh, sapo ka fotokopjuar një dosje për shefin e saj. Ia çon në zyrë dhe e vendos atë në tryezë. Kur e sheh, ai ngrihet, i thotë "faleminderit, je një thesar" dhe i jep asaj një puthje në faqe.
"Në këtë rast, ne duhet të vlerësojmë kontekstin: nëse ka një marrëdhënie miqësie, puthja ka vlerë sentimentale dhe nuk përbën ngacmim", thotë Roja. Nga ana tjetër, nëse, siç ndodh zakonisht në vendin e punës, "nuk ka besim midis dy personave të përfshirë, puthja ka një konotacion seksual dhe bëhet dhunë, edhe nëse (si në rastin e gjurit) konsiderohet jo shumë e rëndë dhe për të parashikohet një dënim i reduktuar në masën dy të tretat».
Maria dhe Piero janë të martuar prej pesë vjetësh. Është mbrëmja e përvjetorit të tyre dhe ai kthehet në shtëpi me një shishe verë. Ata darkojnë në kuzhinë dhe më pas shkojnë të shtrihen në divan para TV si çdo mbrëmje. Ai fillon t’i prekë këmbët. Ajo e puth. Por kur ai i kërkon më shumë, ajo nuk pranon. "Jam e lodhur", thotë ajo. "Nuk më pëlqen sonte". Por ai insiston. Ajo refuzon sërish. Ai nuk e pranon refuzimin e saj dhe forcërisht pason një raport i plotë seksual.
"Këtu është pa dyshim - specifikon Roja - dhunë seksuale".
Napoli, në redaksinë e një TV të vogël lokal. Maria, redaktore, po shkruan një artikull kronike për ta postuar në internet. Kur vjen shefi, ajo kthehet, e shikon dhe i thotë: "A e di se ke një prapanicë vërtetë të bukur?"
"Në këtë rast përballemi me një kompliment të vrazhdë, i cili, megjithatë," përfundon magjistrati, "nuk është i rëndësishëm nga pikëpamja penale".



