OKB: Gërmimi i rërës në fundin e oqeanit shkatërrimtar për jetën detare

Rreth gjashtë miliardë ton rërë gërmohet nga oqeanet e botës çdo vit, duke rrezikuar jetën detare dhe komunitetet bregdetare, thotë OKB.

Rëra është burimi natyror më i shfrytëzuar në botë pas ujit dhe përdoret për prodhimin e betonit.

Programi i Mjedisit i OKB-së (UNEP) tha se disa anije po vepronin si fshesë me korrent, duke gërmuar si rërën ashtu edhe mikroorganizmat me të cilët ushqehen peshqit. Kjo do të thotë që jeta nuk mund të rikuperohet kurrë në disa zona.

Të dhënat e reja përkojnë me lançimin e një mjeti të ri analize të quajtur Marine Sand Watch që monitoron aktivitetet e gërmimit duke përdorur gjurmimin detar dhe inteligjencën artificiale.

"Shkalla e ndikimeve mjedisore të aktiviteteve të minierave në det të cekët dhe gërmimi është alarmante," tha Pascal Peduzzi, i cili drejton qendrën analitike të UNEP-it GRID-Gjenevë.

Platforma e re vlerëson se nga rreth 50 miliardë tonë rërë dhe zhavorr të përdorura nga njerëzimi çdo vit, mesatarisht gjashtë miliardë tonë vijnë nga oqeanet dhe detet e botës.

Mjedisit detar duhet t'i jepet kohë të rikuperohet, tha ai, duke shtuar se "nuk është i qëndrueshëm".

Anijet e mëdha "në thelb po sterilizonin fundin e detit duke nxjerrë rërë dhe duke shtypur të gjithë mikroorganizmat që ushqejnë peshqit", tha Peduzzi.

Ndonjëherë rëra gërmohet në shkëmb, që do të thotë se jeta detare mund të mos shërohet kurrë, shtoi ai.

UNEP rekomandoi që pastrimi i rërës duhet të ndalohet gjithashtu nga plazhet për të mbrojtur qëndrueshmërinë dhe ekonomitë bregdetare.

Rëra është thelbësore për ndërtimin e ndërtesave, rrugëve, digave hidroelektrike dhe paneleve diellore. Ai gjithashtu mund të luajë një rol të rëndësishëm mjedisor, duke mbrojtur komunitetet nga rritja e nivelit të detit.

Deti i Kinës Jugore, Deti i Veriut dhe bregu lindor i SHBA-së janë ndër zonat ku ka ndodhur më së shumti gërmimi, thuhet në raport.